Frsluflokkur: Menntun og skli

I minningu Dru Plsdttur - birt Morgunblainu 30.09.2016

Dra Plsdttir var firna skemmtileg kona, orkurk og alleg fasi. Hn var hvers manns hugljfi og laai flk a sr.
Dra hf kennslu vi Starfsjlfun fatlara skmmu eftir stofnun hennar. ri 1990 hittumst vi vi erfidrykkju fjlskyldunni og sagi hn mr fr rstefnu um run hjlpartkja, sem halda skyldi Baltemore Bandarkjunum um hausti. kvum vi a reyna a komast. Fr svo a ryrkjabandalagi sendi okkur bi.
Skemmtilegri feraflaga hef g vart haft. Dra kynntist held g llum rmlega 600 tttakendunum og hefur reianlega kysst alla oftar en tvisvar. lokaathfninni var hn einhvers staar flandri, en g komst fljtlega a v hvar hn hlt sig. egar nafn slands var nefnt sem ttkulands brast miki frviri gleihrpa r einu horninu, en ar var auvita Dra me sinn orkurka hp sem hrpai og klappai fyrir slandi. Fkk engin j vilka vibrg.
Vi komum hlain bklingum til slands og haldinn var fjlsttur kynningarfundur sem fjldi fagflks stti.
Eftir a fundum lauk sdegis viku sem ingi st, upphfst mikil skemmtan. Sgur fru af samkvmum efstu h htelsins og tldum vi vst a ar vri miki sumbla. En anna kom daginn.
Eitt kvldi var okkur Dru boi og kom ljs a lttl var a sterkasta sem drukki var. meal tttakenda voru Rssar sem misst hfu tlimi Afganistan og talai Dra vi me alls konar tknmli og hljum. Einn kunningi hennar rstefnunni var ftalaus. Sveiflai hann sr upp flygil og greip hendur Dru egar hn tti lei framhj. Dnsuu au af lfi og sl.
Allt einu heyrist grarlegur dynkur. Dra kom til mn ngum snum og tji mr a hn hefi sleppt hndum piltsins egar dansinum lauk. En flygillinn var svo hll a pilturinn rann t af honum og steyptist aftur fyrir sig glfi. Taldi Dra vst a hann vri hlsbrotinn.
Hldum vi til herbergja okkar miur okkar bi. En hvern hittum vi alhressan kl. 8 morguninn eftir? ennan pilt fjrum fenginn vi a hitta Dru vinkonu sna n.
Skmmu sar var haldin rstefna vegum ryrkjabandalagsins um run tlvutengdra hjlpartkja og stti Dra um a hinga yri boi Normanni nokkrum sem hafi unni a run forrita fyrir fatla flk og hn kynntist Noregi. Var stjrnin vi v, en seinna skmmuu menn formanninn fyrir a stir tkust me Dru og fyrirlesaranum. Hefur hann bi hr san. Vegir Gus eru rannsakanlegir.
a var vinlega gott og gaman a hitta Dru. tt eitt sinn skrist odda me okkur egar ryrkjabandalag slands bannai starfsflki a eiga nokkur samskipti vi stjrnvld, var a aldrei erft, enda "krfust astur ess a fylgdir eftir samykkt stjrnarinnar", sagi Dra."
N, egar a kvejustund er komi, akka g af alhug gjfult samstarf vi essa frju og lfsglu konu. Um lei votta g Jens og fjlskyldum eirra mna dpstu sam.
Arnr Helgason


Sileysi einkavingarsinna

San slensk stjrnvld tku a greia laun kennara vi einkarekna grunnskla, framhaldsskla og hskla hafa hinir einkareknu sklar skori sig r a v leyti a launakostnaur eirra hefur veri greiddur af hinu opinbera og sklagjld eirra hafa veri mun hrri en rkisreknu sklanna. annig hafa essir sklar haft r talsvert meira f a moa en hinir opinberu sklar.

Vafasamt er a sumir einkareknu sklanna yru kallair hsklar nema hr landi. er vafasamt a anna eins fyrirkomulag tkist va um lnd hj einkavingarsinnum. Bandarkjunum er mr tj a einkareknir sklar njti ekki opinberra styrkja heldur veri eir a spjara sig me rumhtti - styrkjum fr einkafyrirtkjum og sklagjldum. eirri fjrrng, sem slendingar eru , eru margir furu lostnir yfir v a framlg til einkarekinna skla su ekki skorin niur. Ltum sanna sig og sjum hvernig fer.


mbl.is lglegt a fella niur skuldir
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Skemmtilegar tkniframfarir

Um daginn fkk g tlvupst fr fyrirtkinu Nuance Solutions sem selur m.a. talgervla, ar meal hinn misheppnaa talgervil Rggu sem slenskt fyrirtki bj til n samrs vi notendur. tlvupstinum er m.a. greint fr Dragon hugbnainum sem hefur veri markainum nokkur r og gerir flki kleift a tala texta inn tlvur. Unni hefur veri a v a gera bnainn nkvmari og er sagt a villum, sem bnaurinn geri ensku, hafi n fkka. Menn geta v skr inn tlvur hugsanir snar me allt a 120 ora hraa mntu.

Fyrir 20 rum ea svo geri lti tlvufyrirtki hr landi tilraunir me slenskt tal sem hgt vri a skr beint inn tlvur. Ekki er vita til a r tilraunir hafi veri styrkta me einum ea rum htti. a gefur auga lei a tlvunotkun yri fjlda flks mun einfaldari ef a gti hreinlega tala inn a efni sem a langar til a skrifa. msir eiga hgt um vik me a skrifa lyklabor tlvunnar og er etta v kjrin lausn.

Blindrabkasafn slands hefur n heimila notendum einhverjum mli a hala niur hljbkur af heimasu safnsins. Geta notendur n stt sr hljbkur einfaldan htt. etta hltur a spara strf ar sem ekki arf lengur a fjlfalda geisladiska me efni bkanna.

gladdi a mig a lesa heimasu ekkingar- og jnustumistvar fyrir blinda, sjnskerta og daufblinda einstaklinga a slenskt blindraletur s n komi inn danska RoboBraille-kerfi. Hugmyndin a baki essu kerfi er a einfalda framleislu skjala me blindraletri. Kennarar blinds flks og samstarfsmenn geta n framleitt skjl me blindraletri svo fremi sem blindraletursprentari er stanum. S, sem tlar a a texta blindraletur, sendir tlvupst tilteki netfang og setur efnislnuna kvenar skipanir um blasustr o.fl. A vrmu spori kemur skjal til baka sem er srsnii a rfum eim sem skilgreindar voru. Ekki ttai g mig hvort textinn yri a vera hreinn texti ea sniinn word ea rum forritum. fljtu bragi fann g ekki upplsingar um etta heimasu fyrirtkisins sem stendur bak vi essa jnustu, www.robobraille.org. g geri r fyrir a setja urfi textann einhverjar pretskipanir svo sem um fyrirsagnir, breytt letur o.s.frv., nema etta s allt saman tt beint r ritvinnslukerfi sem vri auvita a besta. essi jnusta lttir vonandi msum a fra skjl blindraletur og eykur vonandi lestur efnis essu lfsnausynlega letri.

g hef oft velt fyrir mr eirri sorglegu stareynd a lesendur blindraleturs slandi eru helmingi ea risvar sinnum frri en gengur og gerist Vestur-Evrpu. etta sr msar skringar sem ekkivera raktar hr.

RoboBraille-forriti gerir einnig r fyrir a hgt s a senda tlvutkan texta sem vihengi og f hann lesinn v tungumli sem bei er um. essi jnusta er enn ekki fyrir hendi slensku enda talgervlarnir slensku vart frir um slkt me gou mti.

tt tlvutali s vissulega til mikils hagris eru mis strf upplsingasamflaginu ar sem vart verur hj v komist a lesa annahvort me augum ea fingrum. verur agengi a tlvuforritum mun fjlttara s jfnum hndum nota tal og blindraletur. etta fkk g a reyna strfum mnum sem blaamaur Morgunblainu og nverandi verkefnum vegum Viskiptablasins. hefi g vart geta innt af hendi mis flagsmlastrf n blessas blindraletursins.

a er ngjulegt egar starfsmenn opinberra stofnana eins og blindrabkasafnsins og ekkingarmistvarinnar hafa metna til ess a hrinda framkvmd jafnsjlfsgum rbtum og niurhali bka og sjlfvirkri prentun me blindraletri. N yrftu essar stofnanir og fleiri ailar a sameinast um a endurbta talgervla sem fyrir eru slensku ea ba til nyjan talgervil. tel g ekki r vegi a reynt veri til hltar a f afnot af elsta talgervlinum sem sennilega hefur veri einna best heppnaur eirra riggja sem gerir hafa veri fyrir slenska tungu.


Kennarar flja og foreldrar fora brnum snum

fyrradag var Fru Regnu Hskuldsdttur viki fyrirvaralaust r starfi sklastjra Landakotsskla.

Regna langan feril a baki og er meal eirra sem hafa sinnt srkennslu fatlara nemenda almennum sklum. a er haft eftir starfsmanni Landakotsskla a etta samt ru s sta uppsagnarinnar, ekki skipulagsbreytingar eins og formaur sklastjrnar vk a.

Einhver andstaa virist hafa veri meal sumra kennara Landakotssskla gegn v a rfum fatlara nemenda vri sinnt vi sklann og tldu eir a a bitnai rum nemendum. Rgsherfer gegn Regnu var til ess a Pll Baldvin beit agni og rak Regnu rijudag.

Skipulagsbreytingar eru yfirleitt fremur merkilegt yfirvarp egar rrkir formenn vilja losna vi stjrnendur. A sgn kennara, sem ofbau framkoma Pls Baldvins gar Regnu, varpai hann Regnu eins og hund en ekki manneskju.

Kennarar eru slegnir. Einhverjir hafa egar sagt upp og arir hafa greint fr v a eir hyggist fora sr fr skkvandi skipi. hafa foreldrar skr brn sn r Landakotsskla.

Af hverjum lri Pll Baldvin stjrnunaraferir snar?


Agangur allra veri tryggur

kvld var greint fr v frttum Rkissjnvarpsins a Verkmenntasklinn Akureyri sparai allt a 5 milljnum krna ri me v a nota opinn hugbna tlvur. Var ar srstaklega nefndur Linux hugbnaurinn.

rtt fyrir allt hefur Microsoft fyrirtki unni tullega a v a gera hugbna sinn agengilegan nr llum sem geta nota tlvur og fjldi fyrirtkja vinnur vi hugbnaarlausnir sem henta msum hpum notenda.

Vita er a mislegt hefur veri gert til ess a alaga opinn hugbna flki eins og v sem er blint ea hreyfihamla. Hr landi vantar hins vegar alla vileitni tt og framleiendur hjlpartkja hafa fstir treyst sr til ess a vinna me opinn hugbna.

tli rkisstjrnin a nta opinn hugbna rkara mli en ur verur a mta stefnu sem kemur veg fyrir einangrun fatlara essu svii. Rkisstjrn slands tti a hafa forgngu um essi ml vettvangi Norurlandars. Skyldi eitthva heyrast samtkum fatlara um essi ml?


Minningar r MR

Hinn 27. september 1968 verur mr lengi minnisstur. ann dag var Menntasklinn Reykjavk settur og hfum vi tvburarnir nm vi essa merku menntastofnun.

Vi hfum loki landsprfi um vori og vorum af einhverjum stum kvenir a stunda nm vi MR. Fair okkar, Helgi Benediktsson, hafi samband vi Einar Magnsson, rektor, og tkst me eim g vintta, svo g reyndar a Einar hringdi til hans eitt sinn heitvondur vegna ess a ungur piltur fr Vestmannaeyjum hafi skrifa honum og tj honum a hann gti v miur ekki hafi nm vi MR skum ftktar. Sagist pabbi undrast etta mjg, egar hann heyri hver pilturinn var, v a hann vissi ekki betur en hann hefi skr sig annan skla. Var Einar fur og sagist hafa fari menntamlaruneyti og fari mikinn yfir v a ekki skyldu vera til rri til a styrkja ftka nmsmenn utan af landi.

Einar Magnsson velti v fyrir sr hvort hag okkar vri e.t.v. betur borgi Menntasklanum v. Hamrahl og baust til a hafa samband vi Gumund Arnlaugsson, rektor. En r var a vi vldum MR og stum ar vi okkar keip.

Einar var rektor fyrri tv r okkar sklanum en san tk Guni Gumundsson vi. Var samband okkar vi rektorana jafnan gott og Einar reyndist okkur sannast sagna hinn mesti haukur horni.

a olli okkur talsverum vandrum a kennarar ttu erfitt me a kvea nmsskr sem fari skyldi eftir um veturinn. Var etta mjg bagalegt v a skrifa urfti a allt blindraletur ea lesa inn segulband. var einungis einn blindrakennari starfandi hr landi, Einar Halldrsson. Tk hann a sr a skrifa a sem skrifa urfti af srhfu nmsefni, en g s um a sem vinna mtti af segulbndum. egar sklinn hfst um hausti kom ljs a vi einar hfum unni sumt fyrir gg og m nrri geta hver gindi a hafi fr me sr. En gott flk brst vi og las sumt af v inn segulband. Mr er enn minnisstur fundur Framtinni, mlfundaflagi MR, ar sem essi ml bar gma. Kom til snarpra oraskipta milli okkar tvburanna og nemenda annars vegar og einhverra kennara hins vegar sem hreinlega skildu ekki um hva mli snerist. En upp r v frust hlutir heldur til betri vegar.

Vi brur urum fyrir miklu falli nvember um hausti egar Einar Halldrsson lst. Enn brst gott flk vi og kom okkur til astoar. Kristn Jnsdttir, eiginkona Bjrns Sigfssonar, hsklabkavarar, hafi skrifa nmsefni handa blindu flki 20 rum ur og rifjai n upp kunnttu sna. Skrifai hn sku sem vi urftum a halda mean menntasklanmi st.

sumari 1969 var keypt hinga til lands IBM-rafmagnsritvl me blindraletursstfum sta venjulegra bkastafa. Var henni breytt fyrir slenskt blindraletur. Tk Helga Eysteinsdttir, nverandi formaur Blindravinaflags slands, a sr a skrifa nmsefni me vlinni. Tkst a trlega vel. Skrifai hn eftir a mestallt efni sem vi urftum: frnsku, latnu, ensku a mestu leyti, strfri o.s.frv. Var Helga trlega afkastamikil enda skrifa menn mun hraar me rafmagnsritvl en gamaldags blindraletursritvl sem hafi lti breyst fr v 4. ratugnum. Kristn hlt fram a skrifa skuna og Jolee Crane ensku. Rtt er a geta ess a Bjrn Sigfsson, eiginmaur hennar, las einnig grarlega miki fyrir okkur auk systur okkar og mgs.

etta var fyrsta sinn sem blindir ea verulega sjnskertir nemendur hfu nm menntasklastigi hr landi. Kennarar vi MR brugust afar vel vi og vildu raun allt fyrir okkur gera. Held g, egar horft er aftur til essara ra, a vi hfum raun egi miklu minni asto en sta var til.

Allt blessaist etta og vi lukum stdentsprfi fjrum rum sar samt jafnldrum okkar.

arflega oft heyri g okkur brrum hrsa essum tmum fyrir eitthva sem okkur tti arft og einatt ollu vihorf og adun okkur gindum. a gladdi mig v mjg egar gamall heimilisvinur, Oddtsteinn Fririksson, sagist oft hafa heyrt flk dst a v hvernig g fri a. En segu mr eitt, Arnr minn. Er etta nokku erfiara hj r en rum?

Svarai g v til a hann hefi svo sannarlega hitt naglann hfui.

essum 40 rum sem liin eru hefur heimurinn teki stakkaskiptum. Tlvur eru komnar til sgunnar sem leysa margan vanda en ekki allan. Blindrabkasafn slands er orin flug Nmsgagnastofnun og allur stuningur meiri en ur.

Vihorfin hafa einnig breyst. finnst mr rkja trlega mikil vanekking raunverulegri getu blindra. Vanekkingin veldur og v a ftlun flks er aukin me msum agerum sem framdar eru hugsunarleysi og valda v a hindranir eru lagar gtu eirra sem eru fatlair. Skortir mjg a eim mlum s teki slenskri lggjf.

g lt til essara ra MR me mikilli ngju og akklti fyrir samskipti vi sklaflaga og kennara.


Verskuldu viurkenning

rnlfur Thorlacius er einstakur frari og heiursmaur. Hann hefur ekki einungis lagt sig lma vi a fra almenning heldur hefur hann einnig skemmt flki me ingum snum og umfjllun um hvers kyns efni sem eru mrkum skemmtunar og vsinda. Fyrst man g eftir a hafa heyrt rnlf tvarpi egar hann las vsindaskldsgu um miki sk sem nlgaist jrina. sgunni var fjalla um vibrg mannkynsins og lst margs konar tkni sem menn hldu a myndi rast. Ski var raun grarlega umfangsmikil vitsmunavera sem jararbar urftu a n sambandi vi og a tkst.

rnlfur hefur snt og sanna a hgt er a beita slenskri tungu til a fjalla um hva eina sem fjalla er um. Nyri sem hann hefur sma eru bi jl og auskilin. Verskuldar hann v svo sannarlega ennan heiur.

Enn heldur rnlfur fram a fra flk og skemmta me visku sinni og frleik. Haldi hann v sem lengst fram.


mbl.is rnlfur Thorlacius fr viurkenningu fyrir vsindastrf
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Talgervillinn Ragga - fullger afur

Sasti slarhringur hefur veri me hreinum eindmum hj mr tlvumlum. etta gerist:

Talgervillinn hrkk r sambandi grmorgun, en um mijan dag knaist honum a hrkkva gang. Notai g tkifri og ba Hring minn rnason a fra fyrir mig uppsetningu tlvunnar fram um rjr vikur. Komst mislegt lag en slenskan hvarf gersamlega.

Ekki skal g rekja frekari slagsml en au enduu me v a talgervillinn Snorri komst gang.

dag lt g Systems Tools jappa saman gmlum skrm me Disc Cleanup og notai san Disk Defragmenter. br svo vi a talgervillinn Ragga hrkk gang, en g hai reynt a tjnka vi Rggu grkvld.

a er mislegt gott um Rggu a segja, en hnnuuirnir og framleiendurnir hafa fari flatt a hafa ekki samband vi notendur og f til a prfa hann. Aeins rennt sem g vil nefna:

egar g skrifa ennan pistil nota g html-tkn til ess a tkn til ess a ba til greinaskil. Ragga les hvorki heitin strra en n minna en merkjunum <>.

Ori sland gufalli, .e. slandi, les hn sem sland.

Skrifi g hins vegar slande les hn a sem slandi.

er rddin brostin og alls ekki eins og rddin Ragnheii Clausen sem lji Rggu rdd sna.

g man eftir v a framkvmdastjri Hex sem framleiddi talgervilinn, sagi mr a Ragnheiur Clausen vri einstakur lesari og hefi vinlega lesi miskvialaust. g tri v vel v a a sem g hef heyrt til Ragnheiar er prilegt.

g skora hr me Blindraflagi, ryrkjabandalag slands, flag lesblindra slandi, menntamlruneyti og tlvusrfringa sem stu a framleislu Rggu a lta lagfra annmarka sem eru talgervlinum. Hann getur ekki talist fullbinn. g ykist ess fullviss a g urfi a nota Snorra til ess a lesa yfir ennan pistil ur en g sleppi honum lausum.

v miur reyndist etta rtt. a sem var enn verra var a Ragga las ekki sumar lnurnar nema g lti hana lesa or fyrir or.

Hvers vegna skpunum vinna menn slenskri menningu og tungu annan eins skaa og ann sem hlst af v a setja fullbura tungumlatl markainn?

Ragga er enn tilraunastigi og alls ekki tilbin til slu. er hn seld og fylgir n Dolphin-forritum fyrir blinda og sjnskerta. Forstumaur Tlvumistvar fatlara hefur sagt mr a sumir telji Rggu skrmltari en Snorra. a kann a vera rtt. En afurin er ekki fullbin. Hn er eins og spa sem gleymst hefur a krydda.

Hva finnst Ragnheii Clausen sjlfri um essa mefer rddinni sr?


Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband