Loftslagsml - aftur til fortar?

Styrmir Gunnarsson skrifar skemmtilega en ekki sst athyglisvera grein um loftslagsml Morgunblainu dag.

Loftslagsml og lfsstll
Af innlendum vettvangi...


Afturhvarf til lfshtta mmu og afa a hluta

Um ekkert er n meira rtt um heim allan en loftslagsml. Gera m r fyrir a r umrur eigi eftir a aukast enn og ekki szt vegna ess a flk er a vakna til vitundar um a loftslagsbreytingar kalla breytingar daglegum lfsstl okkar eins og hann hefur rast smtt og smtt.
A vsu eru raddir hr og ar eins og vi mtti bast sem ganga t a a essar umrur su einhvers konar murski. Slkar raddir heyrust m.a. fundi eldri sjlfstismanna Valhll sl. mivikudag bland vi athugasemdir um komur flttamanna fr rum lndum hinga til lands. slaug Arna Sigurbjrnsdttir dmsmlarherra afgreiddi r me skrungsskap.
tt ekki kmi anna til ber okkur slendingum a taka loftslagsmlin alvarlega vegna ess a breytingar loftslagi hafa hrif lfi sjnum og hafstrauma. N egar m sj merki ess a eir fiskistofnar sem skipta okkur mestu mli su a fra sig norar sem vekur hjkvmilega spurningu hvort hugsast geti a eir syndi einfaldlega t r lgsgu okkar og hvar stndum vi ?
En a er vaxandi ungi umrum um a loftslagsbreytingar kalli breytingu lfsstl flksins jrinni og srstaklega okkar heimhluta, ar sem velgengnin hefur veri mest.
Getum vi dregi r daglegri neyzlu vum skilningi? Auvita getum vi a en erum vi tilbin til ess?
Erum vi tilbin til a byggja minni hs, fara sjaldnar til tlanda, aka um rafknnum smblum o.s.frv.?
Kannski urfum vi a byggja inn samflagsger okkar hvata til ess. A sumu leyti snst etta um a hverfa a vissu marki til baka til lfshtta mmu og afa minnar kynslar, ar sem ori ntni var forgrunni.
N dgum dettur flki varla hug a setja tlvuprentara sem bilar heima hj v viger. Vi segjum vi sjlf okkur a a s drara a kaupa njan prentara en lta gera vi ann gamla. Og sennilega er a rtt. Buxum sem kemur gat er einfaldlega hent sta ess a lta gera vi r. A einhverju marki eru rlg hefbundinna heimilistkja svipu.
En er a ekki raunverulega svo, a loftslagsbreytingarnar kalla lfsstlsbreytingar, sem eru meira tt vi lfshtti afa og mmu? Hvernig getum vi stula a v? Og r breytingar geta leitt til ess a gamalt verklag vakni til lfsins n. a t.d. vi um sksmii sem kunna a sj fram nja og betri tma.
Vinur minn einn gaukai a mr upplsingum um hvernig Svar hafa brugizt vi.
eir hafa lkka virisaukaskatt vigerum, t.d. hjlum, ftum og skm, svo a dmi su nefnd. ar voru einnig til umru fyrir nokkrum rum breytingar skattalgum sem geri flki kleift a draga fr tekjuskatti helming vigerarkostnaar heimilistkjum bor vi sskpa, vottavlar og uppvottavlar.
a liggur augum uppi a slkar rstafanir, hvort sem er lkkun virisaukaskatts vigerarkostnai ea frdrttur hluta vigerarkostnaar fr skatti hvetur flk til a lta gera vi sta ess a kaupa ntt.
Agerir af essu tagi hafa ekki veri til umru hr, alla vega ekki opinberum vettvangi. En er ekki sta til a ra essar aferir til a ta undir ntni?
Vafalaust munu hagsmunasamtk verzlun og innflutningi taka slkum hugmyndum illa og telja a sr rengt. En me sama htti og blaumbo reka verksti, sem gera vi bla, sem au selja, opnast n tkifri fyrir innflytjendur alls ess tkjabnaar, sem fylgir ntma lfshttum, .e. a setja upp vigerarverksti.
S gamli fjsamaur, sem hr skrifar, hefur lka spurt sjlfan sig a v, hvenr samtk bnda fari a vekja athygli eim augljsa veruleika a vi getum dregi verulega r svonefndum kolefnisftsporum me v a leggja straukna herzlu a framleia nnast ll helztu matvli okkar hr heima sta ess a flytja au inn um langan veg.
a liggur augum uppi a vi getum auki matvlaframleislu verulega hr heima fyrir. Einhverjir munu segja a v fylgi lka kolefnisftspor en varla jafn mikil og egar lambahryggir eru fluttir hinga fr Nja-Sjlandi! Og a fer ekki lengur milli mla a vi getum auki verulega grnmetisframleislu hr heima fyrir. Slkar hugmyndir eru reyndar ekki njar af nlinni. Gamall vinur minn, Eyjlfur Konr Jnsson, fyrrverandi ritstjri Morgunblasins og sar ingmaur, s fyrir sr strframleislu grnmeti risastrum grurhsum fyrir u..b. hlfri ld.
Loftslagsmlin vera strstu ml nstu ratuga. ess vegna er a ngjuefni a Landssamband sjlfstiskvenna hefur efnt til fundaraar um au ml, sem bendir til ess a sjlfstisflk tti sig mikilvgi mlsins. Raunar vakti li Bjrn Krason alingismaur athygli v einum eirra funda a fyrsti maurinn, sem setti umhverfisml hina plitsku dagskr hr slandi, var einn af forystumnnum Sjlfstisflokksins eirri t, Birgir Kjaran.
a vri vit v fyrir forystusveit ess flokks a rkta betur tengslin vi plitsku arfleif Birgis Kjarans.
En alla vega er ljst a eir stjrnmlaflokkar sem ekkja ekki sinn vitjunartma essum mlum eiga heima annarri ld en eirri tuttugustu og fyrstu.
Styrmir Gunnarsson styrmir@styrmir.is


Eitthva orkar tvmlis

a er eins og vanti essa frtt a Alingi eigi sasta ori essu verkefni. A vsu hefur v veri haldi fram a Landsvirkjun s essu mli hlynnt og bent hefur veri a sjlfstir orkuframleiendur telji hag snum jafnvel betur borgi ef ofkusala r landi verur a veruleika.

Eins og sakir standa framleiir sland einungis brot af eirri orku sem Evrpa arfnast og vi erum sennilega betur sett n sstrengs.

N urfa forklfar meirihlutans Alingi a taka af ll tvmli essu mli. Anna vri svik vi jina.


Grmulaus birting heimsvaldastefnunnar

Heimskn varaforseta Bandarkjanna rttar betur en or f lst a Bandarki Norur-amerku eru grmulaust heimsvaldasinna strveldi.
Bandarkin hugsa ekki um hag annarra en sjlfra sn. Eigingirni, drottnunarrtta, tortryggni gar annarra ja og tortryggni gagnvart llu v sem forysta eirra trir ekki, lsa af hverju ori sem hrtur af munni fulltra eirra.

Bandarkjamenn vara vi leitni rssa norurslum. a mtti halda a eir vissu ekki hversu lng strandlengja Rsslands er essu svi.

Bandarkin vara vi Knverjum sem hafa huga v sem er a gerast Norurslum. Trump og flagar virast ekki vita a knversk stjrnvld gera sr n betri grein fyrir hrifum hlnunarinnar veurfari Kna og sj ess merki a samhengi er milli standsins vi norur-heimskauti og aukinnar brnunar hlendisjkla Asu.
a eru nokkur r san knverskir vsindamenn settu fram kenningu a raun vru heimskautin rj: Suurskauti, norurskauti og Himalayjafjallgarurinn, en ar horfir n til vandra vegna brnandi jkla.

Varaforseti Bandarkjanna er varasamur sendiboi. Hann er jafnhttulegur trarofstkismaur og hryjuverkamenn sem skipa sr fylkingar me meintar kenningar spmannsins a vopni. Mrgum essara hryjuverkamanna er a sameiginlegt a eir eru lsir Kraninn og lepja upp miss konar fullyringar sem tuggar hafa veri ofan .

Hi sama er um fjlda flks Bandarkjunum. eir beita trarbrgunum til hryjuverka heims vsu og fylgja trauir leibeiningum trarleitoga sem eiga sr einga sto veruleikanum.

Heimsknin, sem n er loki, snir betur en flest anna hi raunverulega eli bandarskra heimsvaldasinna.


Knverjar vilja fjlga rafblum

Gvinur minn, dr. emil Basson, hsklakennari, hefur samt knverskri eiginkonu sinni, Wang Chao, ferast vtt og breitt um Kna. Hann er glggskyggn og sendi mr ennan pistil um knversk bifreianmer. g vek srstaklega athygli v sem sagt er um rafmagnsbla lokin -- sem slendingar gtu teki sr til fyrirmyndar.


Margt lrist feralgum.
Undanfarnar tta vikur hfum vi ferast um vlendur Kna.
rtt fyrir a hafa ferast um a landsvi af og til undanfarna fjra ratugi er alltaf eitthva ntt og forvitnilegt.
g tk eftir a blnmer hfu nokkur einkenni. Flest skrningarnmer voru blum grunni me hvtum stfum, svipair litir og hvtbl fna UMF. etta hefur veri svo lengi.
Svo tk g eftir skrningarnmerum me hvtan grunn og rauan fyrsta staf. Kom ljs a etta voru skrningarnmer Frelsishers alu.
Hi rija sem bar fyrir augu voru framsknargrnn bakgrunnur og hvtir stafir skrningarspjldum bifreia. etta eru bifreiar sem nota rafmagn eingngu.
vibt vi etta var okkur sagt a Shangh kostai skrningarnmeri 13.000 aludali ea sem nemur 240.000 krnum.
Gjaldi fellur niur ef skrur er rafmagnsbll. a hefur haft mikil hrif og margir rafmagnsblar umferinni ar.
Dregi hefur r tblstri bla svo eftirtektarvert er strborginni.
Sent from my iPhone


jnar grgi Landsvirkjunar hagsmunum almennings?

slendingar urfa a velta v alvarlega fyrir sr til hvers orkan sem vi bum yfir, er notu.
Er siferislega rtt a setja upp gagnaver sem jnar eim vafasama tilgangi a stunda Bitcoin-grft, orkuver sem krefst lka ea meiri orku en ll heimilin landinu?

etta minnir gilega sjkdm sem kallast grafkn og er iulega af hinu illa.
tli slendingar a jafna bsetu flks landinu og gera mis landsvi byggilegri en n er, verur a meta til hvers eigi a nta rafmagni hr landi.
a er orkuskortur Eyjafiri, en r honum vst a bta ninni framt.
a er orkuskortur Vestfjrum sem eru a mestu leyti tengdir orkukerfi landsins.
Orkukerfi Noraustur-landi er veikbura og hamlar elilegri orkudreifingu.
Svona mtti lengi telja.

slenskum stjrnvldum ber siferileg skylda til ess a nta orkuna gu slensks almennings og lta ess sta grafkn fyrir ra me v m.a. a hafna gullgrafarafyrirtkjum sem nta orku almennings til a auka eigin gra.


Rttmt kvrun

egar fyrstu rafblarnir fr Nissan komu hinga til lands voru eir algerlega hljlausir. msir blindir einstaklingar kvrtuu undan essum blum og sgu m.a. a eir greindu ekki hlj fr eim egar blunum var bakka r blastum.

Va Evrpu hefur essi umra veri hvr og nverandi regluger um a rafblar gefi fr sr hlj egar eim er eki innan vi 19 km hraa var sett a krfu Evrpsku blindrasamtakanna.

htt er a fullyra a flestir ef ekki allir rafblar, sem fluttir hafa veri til landsins undanfarin r su me hljgjafa. Einnig er srstakt hlj egar eim er eki aftur bak.

etta hgaksturshlj greinist vel ef umhverfishvainn er ekki mikill. Hi sama m segja um flestar bifreiar arar.

Ef blindur ea sjnskertur vegfarandi tlar yfir gtu ar sem ekki er akrein hlustar hann vandlega eftir umferinni. Hann greinir hjlbarahlji r talsverri fjarlg og iulega undan vlarhljinu.

Undirritaur hefur gert essu nokkrar tilraunir. Vegahlj virist berast r 50-200 m fjarlg. a er nokku misjafnt eftir tegundum hjlbara.

Sumar tegundir rafbla eru me bnai sem slekkur vlahljinu. Kia Soul hins vegar er me slkan bna sem vinlega er gangi egar eki er hgt. a er v ltil htta a slkur bll list a vegfarendum.

Taka verur mi af heyrn vegfarenda. Aldra flk heyrir iulega ekki avfandi blum og af v skapast mikil htta hvort sem um rabla ea eiturspandi hreyfla er a ra.

.


mbl.is Rafblar veri me vlarhlj
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Rafhjlabyltingin

Rafmagni skir stugt samgngum hr landi Rafblar la um strti og jvegi landsins og rafknnum reihjlum fjlgar.

sunnudagsblai Morgunblasins dag er skemmtileg grein um rafreihjl eftir Helga Sn sigursson, blaamann. Rekur hann ar notagildi rafhjla sem hann telur vera skemmtileg samgngutki auk ess sem ltt leikfimi fylgir me. Rafmagni skilar engri orku nema hjlreiamaurinn stgi hjli.
Helgi nefnir m.a. fjra styrkleika sem hann getur vali eftir v hversu lti hann vill leggja sig.
Helgi segist ba Vesturbnum og su fr heimili hans 13 km upp Hdegisma. rafmagnshjli fer hann essa vegalengd um hlftma.
a var tvennt sem g skemmti mr yfir.
1. g ekki mur hans og 2. egar g var sumarblaamaur Morgunblainu 2007 og 2008 hjluum vi Eln nokkrum sinnum vestan af Seltjarnarnesi upp Hdegisma. Sndi hraamlir hjlsins a a vru um 14 km.
Vorum vi u..b. 40-50 mntur leiinni eftir v hvernig vindar blsu. Brekkurnar voru vissulega skorun og svitnuum vi talsvert. var gott a skella sr steypiba jarh Morgunblashssins ur en starfi hfst.
g reyndi tvgang a fara me strtisvagni upp Hdegisma og tk a um eina klst og 15 mntur.


Rki hins illa?

Sumir sjnvarps- og tvarpsttir eru annig a flk lamast af skelfingu - finnur sig mttvana gagnvart v sem hent hefur ara einstaklinga og fjlskyldur eirra.

upphafi essarar aldar komst ruritari verandi Bandarkjaforseta a v a tv af rkjum heims vru rki hins illa. Forsetinn flutti essa ru, sem vakti bi andstygg og reii og ruritarinn var ltinn fjka.

Ef til vill eru fleiri rki essum hpi og kunna Bandarki Norur-Amerku a vera ar meal.

Bandarsk stjrnvld halda hlfiskildi yfir eim sem frami hafa hfuverk saklausum borgurum skjli meintra mannarstyrjalda Bandarkjanna og eir, sem hafa veri settir til a rannsaka ml eirra eru sviptir vegabrfsritun.

Landsrttur leyfi bandarskum feramanni a fara r landi eftir a hann hafi valdi strslysi. Me a huga a Bandarkin hugsa um sna er a fheyr einfeldni a halda v fram a maurinn skyldi ekki sta farbanni.
Hvernig tli samviska dmarranna s?
Hva tla slensk stjrnvld a hafast a?



Augljs merki sjaldnast virt

Sama sagan gerist aftur og aftur slensku samflagi n ess a brugist s vi.

egar fyrirtki fara a safna skuldum og htta jafnvel a greia framlag lfeyrissji er eitthva a - j, eitthva alvarlegt seyi.

arft er a taka dmi af eim fjlda fyrirtkja hr landi sem hafa veri rskuru gjaldrota lngu eftir a stareyndir blstu vi.

a er dmi gert a eigendur ra lfrur til ess a bjarga v sem bjarga verur og enda oftast nr me v a horfa brunarstir ess sem eir byggu upp.

ryrkjabandalag slands urfti a horfast augu vi a staa fyrirtkisins Glits var miklu verri en lst var yfir af fyrri eigendum og hi sama blasir n vi a veri hafi hj wow.

Enginn glest yfir v hvernig komi er. Vri ekki rttara a hefjast handa fyrr ega s er hvert stefnir? N verur fjldi einstaklinga fyrir strtjni auk rkisfyrirtkis.


Hva gerir Bankassla rkisins?

Or Katrnar Jakobsdttur frttum Rkistvarpsins an eru merkileg, en ar lt hn a v liggja a hugsanlega yri um trnaarbrest a ra milli stjrnvalda og bankaranna.
Hva tli bankasslan hafi veri a ssla um lei og bankastjrnirnar dunduu sr vi a hkka laun bankastjranna sta ess a fara a tilmlum Benedikts Jhannessonar? Hefi ekki mtt tlast til ess a bankasslan fylgdi tilmlunum eftir?

vefsu stofnunarinnar er erfitt a sj a henni hafi bori skylda til a vara vi v sem gerist bnkunum enda ftt ea ekkert fjalla um eftirlit hennar me rekstri bankanna.
Bankasslan er raun eins og tannlaus maur!
Hva tli Bankassla rkisins hafi veri a ssla um lei og bankastjrnirnar dunduu sr vi a hkka laun bankastjranna sta ess a fara a tilmlum Benedikts Jhannessonar? Hefi ekki mtt tlast til ess a bankasslan fylgdi tilmlunum eftir?

vefsu stofnunarinnar er erfitt a sj a henni hafi bori skylda til a vara vi v sem gerist bnkunum enda ftt ea ekkert fjalla um eftirlit hennar me rekstri bankanna.
Bankasslan er raun eins og tannlaus maur!

Svo er um fleiri stofnanir. Iulega eru lg annig r gari ger a erfitt er a beita eim til hagsbta eim sem broti er .
annig var a um sustu aldamt egar ljst var a Reykjavkurborg tlai a leggja niur blindradeild lftamraskla.
Skrifstofustjri Menntamlaruneytisins viurkenndi fyrir mr a runeyti bri byrg menntun blindra barna. En ar sem ekkert sti lgunum um a vri ekkert hgt a gera ef sveitarflgin stu ekki stykkinu.

Er Bankasslan slk stofnun?
Er ekki kominn tmi til a menn fari a kanna skilvirkni opinberra stofnana og bta hana?
Hugsanlega arf skynsamt aluflk sem er ekki r hpi lgfringa til a skrifa fyrstu drg a breytingum lgum sem vera skilvirk.


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband