Til hvers eru hagfręšingar, spurši Mao formašur įriš 1958

Žaš er eitthvaš aš ķ rķkisrekstrinum og enginn viršist vita hvernig į aš leysa vandann.
Żmsir tekjustofnar eru markašir įkvešnum mįlaflokkum og hefur svo veriš įratugum saman. Nefna mį gjöld af eldsneyti bifreiša, flugvéla og skipa, veišigjöld śtgeršarfyrirtękja og įšur fyrr lög um framkvęmdasjóš fatlašra, sem voru numin śr gildi fyrir sķšustu aldamót. Er žį fįtt eitt tališ og mörgu sleppt.
Alžingi notar fjįrlögin til aš seilast ķ tekjur rķkisins af įšur nefndum mįlaflokkum og er išulega minnstum hluta teknanna variš til framkvęmda į žeim svišum sem gjöldin eru tengd. Afleišingarnar eru m.a. handónżtt vegakerfi meš einbreišum brśm og fleiri daušagildrum.
Af žessu hlżst alls konar vandi. Nś į enn aš auka į vandann og skerša fé til Hafrannsóknastofnunar um 300 milljónir króna į mešan veišigjöldin skila nokkrum milljöršum ķ Rķkissjóš.
Rokiš er upp til handa og fóta eftir aš fjįrlög hafa veriš samžykkt og tilkynnt um naušsynlegan nišurskurš.

Slķk hagfręši ber vott um frįleita ašferšafręši sem er engum sęmandi. Hiš furšulegasta er aš sjįvarśtvegsrįšherra viršist žessi rįšstöfun hafa komiš algerlega ķ opna skjöldu og leitar hann nś logandi ljósi aš einhverjum aurum til aš draga śr skašanum sem vęntanlega hlżst af fyrirhugušum samdrętti.

Hvenęr skyldu Ķslendingar hętta aš rįšgast meš rekstur rķkisins meš žvķ handapati sem oft viršist einkenna hann?
Ķ lokin skal spurt eins og Mao formašur spurši varaforseta sinn, Wang Chen įriš 1958, žegar aš honum var žjarmaš og hann hvattur til aš samžykkja hiš skelfilega stóra stökk:
"Ég hef ekkert vit į hagfręši en žiš ętlist jafnan til aš ég taki lokaįkvöršunina. Til hvers eru žessir hagfręšingar?"
Tekiš skal fram aš Wang Chen greindi undirritušum įsamt fleiri Ķslendingum frį žessu ķ aprķl 1981. Og skal žessari fyrirspurn nś beint aš ķslenskum stjórnvöldum.
Eru hagfręšingar ef til vill óžarfir?


Fį blindir hljóšsżn?

Ég hef nokkrum sinnum rekist į greinar um rannsóknarfyrirbęriš "Blindir fį hljóšsżn". https://www.hi.is/vidburdir/blindir_fa_hljodsyn_nyskopun_i_fremstu_rod
Žar er m.a. greint frį belti meš skinjurum sem brugšiš er um mitti fólks og titra skinjararnir. Žannig į fólk aš geta greint żmis "įreiti".
Žaš er sennilega hįlfur fimmti įratugur sķšan ég heyrši fyrst um slķkar rannsóknir.
Nišurstašan varš žį sś aš įreitiš vęri grķšarlegt og talsveršan tķma žyrfti til aš venjast žvķ.

Ķ greininni, sem vķsaš er į hér aš ofan kemur fram aš bśnašurinn hafi veriš prófašur į mešal blinds fólks hér į landi og vķšar.

Žaš er leitt aš žįtttakendur hafi ekki tjįš sig į vettvangi sem fjallar um mįlefni blinds fólks.
Sjįlfur hef ég ekki hugmynd um hvernig žessi bśnašur virkar aš öšru leyti en žvķ sem minnst er į ķ greininni.
Hvaš segja žįtttakendurnir? Er žetta eitthvaš sem įstęša er til aš taka mark į?


Erfitt aš sleppa stjórnartaumunum

Komiš er upp fįheyrt įstand innan Knattspyrnusambands Ķslands.
Geir Žorsteinsson, farsęll formašur sambandsins til margra įra lét af embętti ķ fyrra og var Gušni Bergsson kjörinn ķ hans staš. Var Geir sķšankjörinn heišursformašur Knattspyrnusambandsins og sżndu menn meš žvķ žakklęti sitt vegna starfa hans.
Nś, tępu įri sķšar, vill Geir embęttiš aftur.

Žegar fólk  er kjöriš heišursfélagar er yfirleitt gert rįš fyrir aš stjórnarsetu žess sé lokiš. Hiš sama gildir um heišursforseta.
Oddur Ólafsson, lęknir og frumkvöšull um margvķsleg mįlefni fatlašra, var kjörinn heišursformašur Öryrkjabandalags Ķslands žegar hann hętti sem formašur Hśssjóšs Öryrkjabandalagsins, en Oddur hafši gegnt störfum formanns og varaformanns ķ tvķgang. Fylgdi titlinum aš honum vęri heimil stjórnar- og nefndaseta svo lengi sem hann óskaši.

Geir Žorsteinsson getur enn gert Knattspyrnusambandinu heilmikiš gagn, en hann veldur bęši sér og sambandinu tjóni meš žessari óskiljanlegu įkvöršun sinni.


Žarf aš stofna nżtt blindrafélag?

Žaš sękir nś stöšugt aš mér aš stofna nżtt blindrafélag, félag fólks meš svo litla sjón aš hśn nżtist engan veginn.
Mér hefur fundist aš Blindrafélagiš fjarlęgist nś ę meira raunverulega hagsmunagęslu žeirra sem eru um eša alveg alblindir.
Žetta yrši vęntanlega ekki fjölmennt félag, enda eru alblindir Ķslendingar lķtill minnihlutahópur sem į stöšugt undir högg aš sękja ķ samfélaginu.
Mér skilst t.d. aš nś liggi fyrir Alžingi aš stašfesta tilskipun Evrópusambandsins um ašgengi aš öllum vefsķšum. En lķtiš kvaš bóla į įhuga stjórnvalda ķ žeim efnum.
Ašgengi aš ķslenskum fréttasķšum hefur fariš versnandi nema Morgunblašsins sem heldur enn sķnu góša striki.
Tökum Kjarnann sem dęmi.
Ómarkviss notkun hausa "headers" gerir lestur Kjarnans mun erfišari žeim sem nota talgervil eša blindraletur og ristjórar og eigendur Dagblašsins hafa lķtiš gert til žess aš įšur nefndur hópur geti lesiš blašiš įn vandręša.
Nżtt blindrafélag, jafnvel žótt lķtiš vęri, gęti oršiš haršur hagsmunahópur sem žyrši aš taka til óspilltra mįlanna til žess aš vekja athygli į margs kyns mįlum sem til śrbóta horfšu. Kjarnyrt umręša hreyfši e.t.v. viš einhverjum.
Ķslensk stjórnvöld lįta vķša reka į reišanum ķ mörgum efnum. Lķtill skilningur viršist vera į žeirri stašreynd aš meš aldrinum eykst hlutfall blindra jafnt og žétt og žessi hópur vill fį ašgang aš lķfsgęšum eins og lestri dagblaša og bóka auk tölvubśnašar sem hefur veriš undirstaša starfs og tómstunda sķšustu įratugi.
Žegar Gunnar Thoroddsen tók aš missa sjón dreymdi mig um aš hann lifši nęgilega lengi til žess aš verša öflugur talsmašur žessa hóps. En skaparinn bauš honum til sķn įšur en til žess kom.
Ef einhver les žennan pistil óska ég honum gleši og gęfu į nżju įri. Athugasemdir og tillögur eru vel žegnar.


Enn er rįšist aš žeim sem eiga undir högg aš sękja - lögbann sżslumannsins ķ Reykjavķk

Mér er skapi nęst aš halda aš sżslumašurinn ķ Reykjavķk lįti stjórnast af öšru hvoru - annarlegum hvötum eša af hręšslu viš žį sem hann telur meiri mįttar. Sķšustu dęmin eru lögbanniš į Stundina og Kjarnan vegna birtingar gagna sem hefšu hugsanlega komiš sér illa fyrir bjarna Benediktsson og hiš sķšasta lögbann į vistheimili barna ķ einu af hverfum Reykjavķkur.
Įriš 1990 uršu heiftarlegar deilur į Seltjarnarnesi vegna ofstopa fįrra ķbśa gegn stofnun vistheimilis einhverfra viš Sębraut og gekk hérašslęknirinn ķ liš meš žessu fólki.
Ég var žį formašur Öryrkjabandalagsins og flęktist ķ mįliš. Fékk ég Tómas Helgason, lękni, ķ liš meš mér og hittum viš hérašslękninn. Var žaš afar merkilegt vištal, žar sem Tómas greindi honum frį stofnun heimilis fyrir gešsjśklinga (oršiš gešfatlašur hafši ekki veriš fundiš upp) ķ Laugarįshverfinu. Greindi Tómas m.a. frį žvķ hvernig tókst aš nį sįtt um žaš heimili, en sagši jafnframt aš veita hefši žurft nokkrum fjölskyldum ašstoš viš aš sętta sig viš oršinn hlut.
Hvers vegna reyndir sżslumašurinn ķ Reykjavķk ekki aš leita sįtta ķ žessu mįli? Kann han ekki aš leita sér ašstošar fagfólks til aš sętta mįlin eša žarf hann sjįlfur į ašstoš aš halda? Hugsanlega getur Öryrkjabandalagiš oršiš karlgarminum aš liši.


Ķ minningu föšur mķns, Helga Benediktssonar

Ķ dag er 119. afmęlisdagur föšur mķns, Helga Benediktssonar, athafnamanns, sem bjó mestan hlut ęvi sinnar ķ Vestmannaeyjum, en žangaš fluttist hann 1921. Žar stofnaši hann fyrirtęki sitt, sem var starfandi žar til hann lést 8. aprķl 1971 og žar hitti hann móšur mķna, Gušrśnu Stefįnsdóttur og gengu žau ķ hjónaband įriš 1928.

Ęvi hans var bżsna stormasöm į köflum enda sagši hann einatt kost og löst į żmsum hlišum mannlķfsins.
Hann stundaši nįm ķ Samvinnuskólanum hjį Jónasi frį Hriflu og uršu žeir nįnir vinir. Mišaš viš tķšarandann žurfti žvķ ekki aš koma į óvart aš ķ odda skęrist meš honum og "ķhaldinu" enda var hann einn af stušningsmönnum Jónasar innan Framsóknarflokksins.

Žennan dag įriš 1949, žegar hann varš fimmtugur, létu stjórnvöld undir forystu Sjįlfstęšismanna gera tryggingasjóš Skaftfellings og Helga VE 333 upptękan auk žess sem heimili fjölskyldunnar aš Heišarvegi 20, var sett į uppboš. Honum tókst aš leysa hśsiš śt, en tryggingasjóšinn fékk hann ekki. Sį sjóšur var stofnašur žegar Helgi var smķšašur, en smķšinni lauk 1939. Hann var 119 tonn, stęrsta tréskip sem žį hafši veriš smķšaš hérlendis, en Bįtaįbyrgšafélag Vestmannaeyja trygši einungis skip og bįta upp aš 100 smįlestum.

Eftir aš sjóšurinn var geršur upptękur  samdi pabbi viš Samvinnutryggingar um aš tryggja žį Helga og Skaftfelling og skyldi tryggingin taka gildi mįnudaginn 9. janśar 1950.
Helgi fórst viš Faxasker žann 7. janśar og meš honum 10 menn. Kom žvķ skašinn af fullum žunga į hann.
Foreldrar mķnir bugušust žó ekki heldur geršu žaš sem žau gįtu til žess aš létta eftirlifandi ęttingjum lķfsbarįttuna.

Barįtta föšur mķns lį stundum į mér eins og mara eftir aš hann dó og ég hafši fengiš ķ hendur żmsar heimildir eins og t.d. bęklinginn "Ég įkęri", sem hann gaf śt skömmu eftir fęšingu okkar tvķburanna.
Įriš 1999 var 100 įra afmęlis hans minnst og baš ég žį Matthķas Jóhannessen aš birta grein um föšur minn, sem Sęvar Jóhannesson hafši skrifaš. Brįst Matthķas vel viš og var greinin birt ķ Morgunblašinu.
Viš Matthķas höfšum nokkrum sinnum talast viš ķ sķma vegna żmissa mįla, en ég hitti hann fyrst augliti til auglits nokkru eftir aš greinin birtist. Žakkaši ég honum fyrir hversu vel hann hefši brugšist viš. Matthķas svaraši: "Afstaša Morgunnblašsins til föšur žķns er og veršur ęvarandi smįnarblettur į blašinu. En Arnžór, viš erum menn framtķšarinnar og lifum ekki ķ fortķšinni."
Žannig lauk Matthķas aftur dyrunum aš fortķšinni sem einungis er lokiš upp endrum og eins til žess aš minnast įkvešinna atburša.
Sķšar įtti ég eftir aš starfa sem sumarmašur į blašinu og er žaš besti vinnustašur sem ég hef unniš į.

Saga Helga Benediktssonar er žess virši aš hśn verši einhvern tķma skrįš. Nęgar heimildir eru fyrir hendi ķ skjalasafni hans.


Svik Ķslandsbanka og blekkingar

Žessi pistill var einnig birtur į vettvangi Blindrafélagsins.

Kęri lesandi.
Ég vona aš žś hafir žolinmęši til aš lesa žennan pistil.

Ég hef öšru hverju skrifaš um sitthvaš sem mér žykir hafa fariš mišur hjį Blindrafélaginu og hefur žaš falliš ķ misjafnlega frjóa jörš. Ķ žessu pistli veršur vikiš aš ašgengismįlum frį öšru sjónarhorni.

Fyrir nokkrum įrum, sennilega įriš 2015, setti Ķslandsbanki į markašinn smįforrit fyrir snjallsķma sem gerši fólki kleift aš annast żmis bankavišskipti. Žegar forritiš var skošaš kom ķ ljós aš żmsu var įbótavant og forritiš ķ raun ónothęft sjónskertu og blindu fólki.
Ég hafši žvķ samband viš Ķslandsbanka og var ég bošašur į fund hans. Ķ kjölfar fundarins var forritiš lagfęrt og mér bošiš aš halda fyrirlestur um ašgengi į vegum fjįrmįlafyrirtękja. En žaš gleymdist og var ég aldrei bošašur į fundinn.

Skömmu fyrir jól 2016 var nżtt forrit sett į markašinn meš žeim afleišingum aš ašgengiš hvarf.
Eftir talsvert stķmabrak fékk ég samband viš žį sem önnušust forritshönnunina og kom žį ķ ljós aš žeir voru alls ókunnandi um ašgengiš. Var žvķ heitiš aš ég fengi aš fylgjast meš og aš lagfęringum yrši lokiš eigi sķšar en ķ mars 2017.
Vikurnar lišu og ekkert bólaši į framkvęmdum. Žį var mér tjįš aš ašgengistruflunin stafaši af galla ķ bandarķskum hugbśnaši sem hefši veriš notašur og yrši rįšin bót į žvķ. Samskiptum var haldiš įfram en svo kom aš ég įttaši mig į aš mér var ęvinlega sagt ósatt og hvarf śr višskiptum viš bankann.

Fyrir skömmu hitti ég einn af hönnušum smįforrits Ķslandsbanka įriš 2015-16. Sagšist hann nś vinna aš endurhönnun vefjar bankans og spurši hvort ég hefši fylgst meš gangi smįforritsins.
Ég sagši honum farir mķnar ekki sléttar og fékk žį aš vita eftirfarandi sannleika:

Ķ kjölfar atburšanna 2016-17 var hann įsamt öšrum fenginn til aš kanna orsakir žess aš ašgengiš hrundi. Ķ ljós kom aš žar sem ekki hafši veriš gert rįš fyrir ašgenginu ķ upphafi žurfti aš kaupa višbótarhugbśnaš frį fyrirtękinu og žvķ tķmdi Ķslandsbanki ekki.

Ķ samfęšum okkar kom fram aš ķ raun vęri lķtil eša engin kennsla ķ ašgengismįlum į vegum Hįskóla Ķslands og Reykjavķkur, žar sem žessi męti mašur vinnur. Žį er ekkert ķ ķslenskri löggjöf um ašgengi og vęntanleg tilskipun Evrópusambandsins segir hann aš gildi fyrst og fremst um opinbera vefi.

Sé žetta rétt hlżtur įlyktunin aš verša sś aš knżja verši į Alžingi um setningu löggjafar um ašgengi aš upplżsingum og žar į mešal aš vefsķšum. Aušvelt er aš leita fyrirmyndar, t.d. ķ Bandarķkjunum, žar sem öllum fyrirtękjum, sem eiga višskipti viš hiš opinbera, er skylt aš hafa ašgengiš ķ lagi.

Žaš var slys aš rķkisstjórnir Jóhönnu Siguršardóttur og sķšar Sigmundar Davķšs Gunnlaugssonar, skyldu ekki "druslast" til aš lįta semja slķka löggjöf. Sķšast žegar ég minntist į žetta į fundi ķ Norręna hśsinu sagši fyrrum žingmašur aš ašgengislöggjöf yrši aš fylgja fjįrmagn og hlaut hann klapp fyrir.
Žetta er rétt hjį fyrrverandi žingmanninum. Hitt er žó mikilvęgara aš lög setja įkvešnar leikreglur ķ samskiptum fólks og į grundvelli laga geta menn leitaš réttar sķns.
“Ég SKORA į stjórn Blindrafélagsins aš taka žesi mįl til alvarlegrar athugunar į 80 įra afmęli félagsins. Blindum og sjónskertum tölvunotendum fer stöšugt fjölgandi og žeir eiga rétt į sams konar eša svipušum ašgangi og žeir höfšu įšur.
Hiš sama į viš į öllum svišum žjóšfélagsins.
Bestu kvešjur,

Arnžór Helgason


Meiri hraši - meiri orkužörf

Ķ žeirri umręšu sem nś er hįš um loftslagsbreytingar og śtblįstur hefur greinilega komiš fram aš aukinn hraši krefst meiri orku. Ętli menn aš nį settu marki hér į landi og vķšar žarf aš draga śr hraša ökutękja. Ķ raun ętti aš binda hann viš 70 km hraša į vegum žar sem akstursstefna er ekki afmörkuš og hįmarkshraši ętti hvergi aš vera yfir 80 km/klst. Žannig nżtist orkan betur og slysatķšni minnkar.

Meš nśtķmatękni ętti aš vera aušvelt aš hafa eftirlit meš hrašakstri bifreiša. Slķkt žżšir eingöngu dįlķtinn hugbśnaš sem annašhvort tilkynnir hrašakstur til sérstakrar eftirlitsmišstöšvar eša kemur ķ veg fyrir aš bķll fari hrašar en leyfilegur hįmarkshraši.

Lķfshraši nśtķmamannsins er hans versti óvinur sem bżr til óžolinmęši og streitu.

 


Žręlahald og okur į Ķslandi - žjóšarskömm

Samtal žeirra Óšins Jónssonar og Arthśrs Björgvins Bollasonar ķ Morgunśtgįfu Rķkisśtvarpsins ķ dag var um margt athyglisvert.
Žeir ręddu m.a. um žjóšarķmynd og aš ljóst vęri aš żmislegt hefši ekki breyst hér į landi eftir hrun, eša jafnvel versnaš.
Arthśr Björgvin, sem er žaulvanur leišsögumašur og hefur fylgt fjölmörgum Žjóšverjum hingaš til lands, sagši aš fjölmargir Ķslendingar hefšu fengiš glżju ķ augun žegar uppgangurinn ķ feršažjónustunni hefši hafist įriš 2012. Fullyrti hann aš Ķslendingar okrušu į erlendum feršamönnum og żmislegt vęri veršlagt um of.
Sjįlfsagt geta żmsir Ķslendingar boriš vitni um slķkt okur, einkum žegar verš veitinga hér į landi er boriš saman viš sambęrilega žjónustu ķ Evrópu. Į žaš einnig viš um gistingu.

Į hverjum degi berast nżjar fréttir um okur į śtlendingum.
Ķ ónefndu śthverfi Reykjavķkur leigja 12 manns herbergi. Žar į mešal eru ung hjón sem starfa viš išn sķna um nokkurt skeiš hér į landi.
Žau bśa ķ litlu herbergi ķ įšur nefndu hśsi og ętli žau hafi ekki ašgang aš eldhśsi įsamt 10 öšrum. Žau greiša 100.000 kr į mįnuši fyrir žessa herbergiskytru.
Samkvęmt žvķ ętti eigandi žessa stóra einbżlishśss hafa um 1,2 milljónir į mįnuši ķ tekjur.

Žetta er einungis eitt af mörgum dęmum sem greint er frį į hverjum degi.
Ķslendingar fluttu hingaš įnaušugt fólk žegar žeir settust aš um 800 eftir krist. Enn eru žeir žręlahaldarar.
Žaš er žjóšarskömm!


Tvķskinnungshįttur landsvirkjunar

Ķ Morgunśtgįfu Rįsar eitt var ķ morgun athyglisvert vištal viš starfsmann Landsvirkjunar um rafmagnsframleišslu hér į landi. Tilefniš var žrišji orkupakki Evrópusambandsins sem rķkisstjórnin viršist ętla aš fį Alžingi til aš stašfesta.
Ķ spjallinu kom fram aš Landsvirkjun seldi erlendum fyrirtękjum sérstök skķrteini žar sem vottaš er aš rafmagnsframleišslan sé vistvęn - gręn - žótt hśn sé framleidd meš kolum eša kjarnorku.
Žegar žeir Óšinn og Björn spuršu nįnar kom ķ ljós aš hér er um svo kallaša kvótasölu aš ręša. Landsvirkjun selur skķrteinin fyrir of fjįr og fęr žvķ aukiš fé til žess aš framleiša meiri orku:
Žannig kemur fram ķ żmsum heimildum aš rabķlar į Ķslandi séu knśšir orku sem er framleidd meš jaršefnaeldsneyti eša jafnvel kjarnorku og undirritušum skilst aš jafnvel hafi įšur fyrr veriš tekiš fram į sundurlišun orkureikninga hversu mikla kjarnorku menn greiddu fyrir.

Žetta kvótaframsal losunarheimilda hefur löngum veriš umdeilt og er ķr raun ašför gegn vistkerfi heimsins. Meš žessu móti geta reykspśandi verksmišjur haldiš įfram eins og ekkert hafi ķ skorist vegna žess aš žjóšir eins og Ķslendingar, sem eiga talsvert af hreinni orku, selja aflįtsbréf į okurverši eins og pįfarnir, sem žurftu aš fjįrmagna byggingu Péturskirkjunnar ķ Róm į öldum įšur.


Ķslendingar eiga aš hętta žessum "kjįnaskap" og lįta ašra standa viš žęr skuldbindingar sem felast ķ Parķsarsamkomulaginu. Meš sölu aflįtsbréfanna hreinsa menn kannski samvisku višskiptamanna um leiš og rįšist er gegn žeirri žróun sem aflįtssalan hefur ķ för meš sér.


Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband