Hvern blessar Gu­?

Fj÷lmi­lar um ver÷ld alla fjalla n˙ sem aldrei fyrr um forsetakosningarnar Ý BandarÝkjunum.
Flestir ■eirra leggja hlutlŠgt mat ß ■a­ sem er Ý deiglunni.
Vegna hamfara n˙verandi forseta vekur ■a­ bŠ­i undrun og a­dßun hvernig kÝnverskir fj÷lmi­lar fjalla um kosningarnar.
breska rÝkis˙tvarpi­, BBC World Service, er sennilega sß fj÷lmi­ill sem fjallar um ßstandi­ me­ sem fj÷lbreytilegustum hŠtti.
═ dag var ˙tvarpa­ vi­t÷lum vi­ kjˇsendur Trumps og ■eir spur­ir spj÷runum ˙r. Mesta athygli undirrita­s vakti spjall vi­ nokkra svarta bandarÝkjamenn (black americans).
Einn ■eirra, greinilega fremur ungur ma­ur, greindi frß ■vÝ a­ hann Kysi Trump vegna ■es a­ Trump fylgdi Švinlega kristnum gildum sem vŠru sÚr mikils vir­i. Hann vŠri sß forseti sem greitt hef­i g÷tu svartra BandarÝkjamanna (black Americans) fremur en nokkur annar forseti.
Hann hef­i rutt řmsum steinum ˙r g÷tu ■eirra og vegna a­ger­a Trumps hef­i hann n˙ stofna­ lÝti­ fyrirtŠki og gengi n˙ gla­ur til vinnu sinnar ß hverjum degi.
Ůeir sem a­hillast kristin gildi og treysta Gu­i Šttu ■vÝ a­ meta ■a­ sem forsetinn hef­i gert og setja allt sitt traust ß hann.
Um Beiden sag­i sß hinn sami a­ hann vŠri ˙tsendari au­valdsins Ý BandarÝkjunum og sŠi ■a­ eitt a­ hŠkka skatta og koma bandarÝskum BandarÝkjam÷nnum (black Americans) ß knÚ.


HŠttulegt ferli bÝlstjˇra

═ Morgunbla­inu birtist ■essi frÚtt Ý dag:

Allt of algengt er a­ ÷kumenn noti farsÝmann undir střri, samkvŠmt nřlegri k÷nnun sem Zenter rannsˇknir framkvŠmdu fyrir V═S. Ůar kemur fram a­ 46% a­spur­ra tala einhvern tÝmann Ý farsÝmann, ßn handfrjßls b˙na­ar, ß me­an akstur stendur yfir.
36% ■eirra, sem tˇku ■ßtt Ý k÷nnuninni, skrifa einhvern tÝmann skilabo­ Ý farsÝmann ß me­an akstur stendur yfir Ô”€ en t÷luver­ur munur var milli aldurshˇpa hva­ ■etta var­ar.
Ůannig segjast 73% ÷kumanna ß aldrinum 18-24 ßra skrifa skilabo­ sjaldan, stundum, oft e­a alltaf. 53% ■eirra ß aldrinum 25-34 ßra skrifa skilabo­ sjaldan, stundum, oft e­a alltaf Ô”€ og 55% ■eirra ß aldrinum 35-44 ßra gera ■a­ sjaldan, stundum, oft e­a alltaf.
57% ■eirra sem tˇku ■ßtt Ý k÷nnuninni segjast lesa ß sÝmann undir střri. Langflestir eru ß aldrinum 18-24 ßra e­a 85%. LÝtill munur er ß aldurshˇpnum 25-34 ßra og 35-44 ßra Ô”€ e­a 78% og 74%.
SamkvŠmt rannsˇknum Al■jˇ­aheilbrig­isstofnunarinnar (e. WHO) eru ■eir ÷kumenn, sem ver­a fyrir truflun vegna farsÝma, fjˇrum sinnum lÝklegri til ■ess a­ valda umfer­arslysum (■ar ß me­al aftanßkeyrslu, ˙tafakstri og ßrekstri).
Bent er ß a­ notkun farsÝma sker­ir athygli vi­ akstur. FarsÝmanotkun bitnar ß skynjun ÷kumanna ß umhverfinu og vi­brag­stÝma, t.d. a­ hemla e­a beygja frß hŠttu.

Ůessi heg­an hefur ■egar valdi­ stˇrslysum sem leitt hafa til ÷rorku. ═ raun hafa Ýslensk stjˇrnv÷ld aldrei teki­ ß ■essu atferli svo a­ brag­ sÚ a­.

á


Er ═sland enn■ß ■ri­jaheimsrÝki?

Fyrir nokkru birti rÝkis˙tvarpi­ frÚtt um misjafnt gengi Ý efnahagslÝfi nokkurra Evrˇpu■jˇ­a. H÷f­u flest ■eirra or­i­ fyrir miklum skakkaf÷llum af v÷ldum Kˇrˇnuveirunnar. ═sland var ■ar ß me­al.
═ skřringu frÚttamanns RÝkis˙tvarpsins kom fram a­ ■řska hagkerfi­ hef­i gengi­ einna best og ■ar hef­i or­i­ nokkur framlei­niaukning. Var ßstŠ­an s÷g­ s˙ a­ Ůřskaland og nokkur rÝki Evrˇpu vŠru grˇin hagkerfi sem bygg­u ß i­na­arframlei­slu. HÚr ß landi vŠri sta­an s˙ a­ ˙tflutningur ═slendinga vŠri hßlf-unnin framlei­sla og vŠgi fiskur einna mest.

Ekki ver­a bornar brig­ur ß ■essar ni­urst÷­ur, en ■Šr leiddu ■ˇ hugann a­ samrŠ­um, sem vi­ Pßll brˇ­ir minn ßttum vi­ starfsmenn kÝnversks ˙tgßfufyrirtŠkis austur Ý Beijing ßri­ 1975. Ůar kom fram a­ KÝnverjar h÷gu­u ver­lagningu bˇka og tÝmarita eftir ■vÝ ß hva­a ■rˇunarstigi rÝkin vŠru st÷dd.
Mao Zedong haf­i ■ß kynnt skilgreiningu sÝna ß st÷­u rÝkja, sem hann skipti Ý ■rennt:
1. ═ fyrsta heiminum voru i­nvŠdd rÝki sem bjuggu yfir gj÷rey­ingarvopnum, BandarÝkin, Bretland, Frakkland og SovÚtrÝkin.
═ ÷­rum heiminum voru nokkur stŠrstu i­nveldi heims.
═ ■ri­ja heiminum voru fßtŠk rÝki, einkum Ý AsÝu, AfrÝku og Mi­-Austurl÷ndum auk rÝkja sem voru eing÷ngu hrßefnisframlei­endur.
Vi­ brŠ­ur t÷ldum a­ rÚtt vŠri a­ hŠkka ver­i­ ß kÝnverskum tÝmaritum sem seld vŠru hÚrlendis. Gestgjafar okkar t÷ldu ■a­ af og frß, ■ar sem ═sland tilheyr­i ■ri­ja heiminum eins og flest rÝki Mi­-austurlanda. Tˇku ■eir sem dŠmi olÝurÝkin vi­ Persaflˇa.
Ůegar vi­ brŠ­ur mˇtmŠltum ■vÝ og vitnu­um Ý gˇ­ lÝfskj÷r hÚr ß landi, sv÷ru­u ■eir ■vÝ til a­ hva­ sem ÷­ru li­i vŠri ═sland fyrst og fremst ˙tflytjandi hrßefnis, ■ar sem mest af okkar ˙tflutningi vŠru eing÷ngu hrßefni. ŮvÝ vŠrum vi­ Ý sama flokki og olÝurÝkin.

ŮvÝ skal spurt: Hefur ═sland nß­ ■vÝ a­ komast Ý t÷lu fyrsta heims rÝkja e­a erum vi­ enn fyrst og fremst hrßefnisframlei­endur?


Enn■ß er nÝ­st ß flˇttafˇlki

á

RÝkis˙tvarpi­ greindi frß ■vÝ Ý hßdegisfrÚttum a­ sennilega yr­i 7 manna fj÷lskylda frß Senigal flutt ˙r landi, en LandsrÚttur hef­i sta­fest ˙rskur­ ˙tlendingastofnunar ■ar um.

═ rÚttinni kom fram a­ fˇlki­ hef­i dvalist hÚr ß landi Ý 7 ßr og b÷rn hjˇnanna vŠru fŠdd hÚr ß landi.

Hverju sŠta svona vinnubr÷g­?

HÚr vir­ist anna­hvort um a­ rŠ­a skeytingaleysi e­a afgl÷pp yfirvalda.

Fˇlk, sem hefur b˙i­ ˇßreitt a­ mestu ß ═slandi um 7 ßra skei­ og ali­ upp b÷rn sÝn hÚr ß landi, hlřtur a­ eignast b˙seturÚtt hÚrlendis.

Ůetta mß minnir ˇtŠpilega ß ■a­ hvernig saklausum gy­ingum var rutt ˙r landi Ý a­draganda fyrr heimsstyrj÷ldina.

Ătla Ýslenskyfirv÷ld enn a­ smeygja ser frß ■vÝ a­ lŠra eitthva­?


RafbÝlar og umhverfi­

á

RafbÝlum hefur fj÷lga­ mj÷g ß ■essu ßri enda fer ■eim n˙ fj÷lgandi sem ßtta sig ß kostum ■eirra.

┌rval rafbÝla er n˙ meira en veri­ hefur og allt lÝtur ˙t fyrir a­ tegundum muni fj÷lga ß nŠstunni.

Ůegar ˙rval rafbÝla er sko­a­ vekur athygli a­ ■eir vir­ast henta flestum notendum. Ver­i­ er vi­ flestra hŠfi og ■eir, sem vilja stßta af rßndřrum fararskjˇtum, eiga n˙ ekki Ý neinum vandrŠ­um a­ fß sÚr draumafarartŠki. Meira a­ segja fjˇrhjˇladrifnir jeppar ver­a senn ß vegum landsins.

N˙ ■egar hŠgt er a­ eignast rafbÝl sem dregur allt a­ 400-500 km er lÝtill vandi a­ fara hvert ß land sem er.

Vi­ hjˇnin fˇrum hringfer­ um landi­ Ý sumar og dv÷ldum ß St÷­varfir­i Ý r˙ma viku. Ůar hlˇ­um vi­ gripinn eins og rß­ var fyrir gert. ┴ me­an ß hle­slu stˇ­ var haft samband vi­ okkur og spurt hvort vi­ gŠtum hleypt fer­amanni a­, ■ar sem ljˇst var a­ nokkurn tÝma tŠki­ a­ hla­a bÝl me­ jafnstˇrri rafhl÷­u Kiasoul bÝlsins. Brßst eiginkonan skjˇtt vi­ og a­sto­a­i rafbÝlaeigandann.

Ůar var ß fer­ ungur ma­ur sem keypt haf­i Nissan Leav ßrger­ 1916, sem komst um 125 km ß hle­slunni. Var hann ß hringfer­ um landi­ og gat fr˙in lei­beint honum um hra­hle­slur og skildust ■au me­ miklum kŠrleikum, eins og ■a­ er or­a­ Ý g÷mlum s÷gum.

Ůessi ungi ma­ur virtist ekki a­ flřta sÚr og a­ fer­inni lokinni ga hann skřrslu um reynslu sÝna af ■vÝ a­ aka um ═sland ß skammdrŠgum rafbÝl.

á


KÝnverjar hafa ekki leynt uppruna Covid-veirunnar

Athugasemdir talsmanns kÝnverska sendirß­sins ß ═slandi
Eftir Le Shuang
Eftir Le Shuang:

Athugasemdir talsmanns kÝnverska sendirß­sins ß ═slandi
Eftir Le Shuang
Le ShuangLe Shuang
Le Shuang
Eftir Le Shuang: "═ hinu al■jˇ­lega upplřsingasamfÚlagi n˙tÝmans hefur KÝna hvorki ßhuga nÚ getu til a­ hylma yfir neitt sem tengist faraldrinum."

Hinn 8. j˙nÝ var birt Ý Morgunbla­inu ritstjˇrnargrein undir nafninu „Hvers vegna ■essi leynd?“ ■ar sem settar voru fram vangaveltur og gagnrřni var­andi ■a­ af hverju KÝna vŠri a­ hindra al■jˇ­legar rannsˇknir ß uppruna kˇrˇnuveirunnar. Mig langar fyrir h÷nd kÝnverska sendirß­sins a­ benda ß nokkur atri­i.
═ fyrsta lagi: ═ hinu al■jˇ­lega upplřsingasamfÚlagi n˙tÝmans hefur KÝna hvorki ßhuga nÚ getu til a­ hylma yfir neitt sem tengist faraldrinum. Faraldurinn af v÷ldum Covid-19 er einhver mesta vß sem hefur ˇgna­ mannkyninu sÝ­ustu hundra­ ßrin og er alvarleg kreppa og grÝ­arleg ßskorun fyrir allan heiminn. Ůegar KÝna stˇ­ fyrst frammi fyrir ■essum ˇvŠnta sj˙kdˇmi tilkynnti ■a­ umsvifalaust um sj˙kdˇminn til WHO og til al■jˇ­asamfÚlagsins og setti umsvifalaust af sta­ rannsˇknir ß veirunni og ßhrifum hennar og birti sÝ­an Ý byrjun jan˙ar greiningu ß genamengi veirunnar og hlaut KÝna ■akkir fyrir frß WHO og al■jˇ­asamfÚlaginu. KÝnverska rÝkisstjˇrnin hefur sÝ­an deilt a­fer­um og reynslu af me­h÷ndlun faraldursins me­ umheiminum me­ opnum og ßbyrgum hŠtti og h÷fum vi­ brug­ist vi­ ßhyggjum řmissa a­ila og auki­ samvinnu vi­ al■jˇ­asamfÚlagi­.
═ ÷­ru lagi: KÝna hefur aldrei skorast undan ■vÝ a­ rannsaka uppruna veirunnar. Vi­ h÷fum alltaf veri­ opin fyrir al■jˇ­legum rannsˇknum og sty­jum fagleg samskipti milli vÝsindamanna sem felast Ý a­ skiptast ß g÷gnum og reynslus÷gum af barßttunni vi­ veiruna. Ůa­ eina sem vi­ erum ˇsßtt vi­ eru sta­hŠfulausar ßsakanir gegn KÝna og a­ reynt sÚ a­ nota rannsˇknir ß uppruna veirunnar Ý pˇlitÝskum tilgangi. Hinn 19. maÝ var sam■ykkt ß 73. Al■jˇ­aheilbrig­is■inginu (WHA) ßlyktun var­andi vi­br÷g­ vi­ Covid-19-faraldrinum og var KÝna, eitt af 140 rÝkjum, ■ßtttakandi og styrktara­ili ßlyktunarinnar. ┴lyktunin sta­festir og sty­ur vi­ forystuhlutverk WHO gegn faraldrinum og bi­lar til a­ildarrÝkja a­ vinna gegn mismunun og ßs÷kunum, berjast gegn upplřsingaˇrei­u og vinna saman a­ rannsˇknum ß greiningu, me­fer­, lyfjame­fer­, leitinni a­ bˇluefni og rannsˇknum ß uppruna veirunnar. SÚrstaka ßherslu skyldi leggja ß a­ grafast fyrir um nßkvŠman uppruna veirunnar og hvernig h˙n barst yfir Ý menn, me­ vi­komu Ý hugsanlegum millihřslum. ═ ßlyktuninni er sÚrst÷kum stu­ningi lřst vi­ a­ WHO hlutist til um sanngjarna og sjßlfstŠ­a endursko­un innan vi­unandi tÝmatakmarkana. Vi­ vonumst til a­ ■essari ßlyktun frß WHA ver­i fylgt eftir me­ festu og komi til me­ a­ bŠta vi­br÷g­ al■jˇ­asamfÚlagsins Ý framtÝ­inni.
═ ■ri­ja lagi: Ůessi nřja kˇrˇnuveira er ß­ur ˇ■ekkt veira. Ůa­ er vi­fangsefni heilbrig­isvÝsindamanna a­ komast a­ uppruna hennar. Ni­ursta­an ver­ur a­ byggjast ß grunni sta­reynda og vÝsindalegra vinnubrag­a. Ůessi vinna er Ý fullum gangi um ■essar mundir, engar ni­urst÷­ur eru komnar en margar tilgßtur eru ß sveimi Ý al■jˇ­asamfÚlaginu. Fyrsta tilfelli Covid-19 var opinberlega sta­fest Ý Wuhan-borg en ■a­ ■ř­ir ekki endilega a­ upprunann sÚ a­ finna ■ar. Nokkur rÝki, eins og t.d. Frakkland og BandarÝkin, hafa undanfari­ sta­fest tilfelli sem hefur komi­ Ý ljˇs a­ voru sta­fest ß undan fyrstu tilfellunum Ý Wuhan. WHO hefur einnig lřst sig rei­ub˙i­ til a­ sko­a allar upplřsingar sem gŠtu leitt okkur nŠr ■vÝ a­ rekja uppruna veirunnar og mun sko­a allar slÝkar ßbendingar. Sameiginleg yfirlřsing nokkurra helstu al■jˇ­legu sÚrfrŠ­inga Ý heilbrig­isvÝsindum, sem birtist Ý hinu virta lŠknatÝmariti Lancet, sta­festir einnig a­ Covid-19 eigi sÚr nßtt˙rulegan uppruna og sÚ ekki tilb˙in veira. N˙ nřlega gaf forstjˇri VeirufrŠ­istofnunarinnar Ý Wuhan, ßsamt samstarfsm÷nnum sÝnum Ý BandarÝkjunum til langs tÝma, ■a­ ˙t me­ skřrum hŠtti a­ stofnunin hef­i hvorki ߊtlanir um nÚ getu til a­ framlei­a neinar kˇrˇnuveirur.
KÝna hefur fŠrt grÝ­arlegar fˇrnir en ß sama tÝma lagt sitt af m÷rkum til a­ berjast gegn veirunni ß heimsvÝsu. Ůa­ Štti a­ vir­a framlag KÝna og ■a­ Štti ekki a­ gagnrřna ■a­ og ßsaka ßn nokkurra raka. KÝna kallar eftir ■vÝ a­ al■jˇ­asamfÚlagi­ standi saman og hafni fordˇmum og hroka og hafni ÷llum tilraunum til a­ finna s÷kudˇlga og anna­ sem er nota­ til a­ slß pˇlitÝskar keilur, og standi saman gegn fordˇmum og ßs÷kunum Ý pˇlitÝskum tilgangi. Me­ ■vÝ a­ gera ■a­ munum vi­ sjß a­ andi einlŠgni, samvinnu, ßbyrg­ar og sta­festu mun lei­a einstaklinga og ■jˇ­ir frß ÷llum heimshornum til sigurs gegn faraldrinum.
H÷fundur er talsma­ur kÝnverska sendirß­sins ß ═slandi.

á

"═ hinu al■jˇ­lega upplřsingasamfÚlagi n˙tÝmans hefur KÝna hvorki ßhuga nÚ getu til a­ hylma yfir neitt sem tengist faraldrinum."

Hinn 8. j˙nÝ var birt Ý Morgunbla­inu ritstjˇrnargrein undir nafninu „Hvers vegna ■essi leynd?“ ■ar sem settar voru fram vangaveltur og gagnrřni var­andi ■a­ af hverju KÝna vŠri a­ hindra al■jˇ­legar rannsˇknir ß uppruna kˇrˇnuveirunnar. Mig langar fyrir h÷nd kÝnverska sendirß­sins a­ benda ß nokkur atri­i.
═ fyrsta lagi: ═ hinu al■jˇ­lega upplřsingasamfÚlagi n˙tÝmans hefur KÝna hvorki ßhuga nÚ getu til a­ hylma yfir neitt sem tengist faraldrinum. Faraldurinn af v÷ldum Covid-19 er einhver mesta vß sem hefur ˇgna­ mannkyninu sÝ­ustu hundra­ ßrin og er alvarleg kreppa og grÝ­arleg ßskorun fyrir allan heiminn. Ůegar KÝna stˇ­ fyrst frammi fyrir ■essum ˇvŠnta sj˙kdˇmi tilkynnti ■a­ umsvifalaust um sj˙kdˇminn til WHO og til al■jˇ­asamfÚlagsins og setti umsvifalaust af sta­ rannsˇknir ß veirunni og ßhrifum hennar og birti sÝ­an Ý byrjun jan˙ar greiningu ß genamengi veirunnar og hlaut KÝna ■akkir fyrir frß WHO og al■jˇ­asamfÚlaginu. KÝnverska rÝkisstjˇrnin hefur sÝ­an deilt a­fer­um og reynslu af me­h÷ndlun faraldursins me­ umheiminum me­ opnum og ßbyrgum hŠtti og h÷fum vi­ brug­ist vi­ ßhyggjum řmissa a­ila og auki­ samvinnu vi­ al■jˇ­asamfÚlagi­.
═ ÷­ru lagi: KÝna hefur aldrei skorast undan ■vÝ a­ rannsaka uppruna veirunnar. Vi­ h÷fum alltaf veri­ opin fyrir al■jˇ­legum rannsˇknum og sty­jum fagleg samskipti milli vÝsindamanna sem felast Ý a­ skiptast ß g÷gnum og reynslus÷gum af barßttunni vi­ veiruna. Ůa­ eina sem vi­ erum ˇsßtt vi­ eru sta­hŠfulausar ßsakanir gegn KÝna og a­ reynt sÚ a­ nota rannsˇknir ß uppruna veirunnar Ý pˇlitÝskum tilgangi. Hinn 19. maÝ var sam■ykkt ß 73. Al■jˇ­aheilbrig­is■inginu (WHA) ßlyktun var­andi vi­br÷g­ vi­ Covid-19-faraldrinum og var KÝna, eitt af 140 rÝkjum, ■ßtttakandi og styrktara­ili ßlyktunarinnar. ┴lyktunin sta­festir og sty­ur vi­ forystuhlutverk WHO gegn faraldrinum og bi­lar til a­ildarrÝkja a­ vinna gegn mismunun og ßs÷kunum, berjast gegn upplřsingaˇrei­u og vinna saman a­ rannsˇknum ß greiningu, me­fer­, lyfjame­fer­, leitinni a­ bˇluefni og rannsˇknum ß uppruna veirunnar. SÚrstaka ßherslu skyldi leggja ß a­ grafast fyrir um nßkvŠman uppruna veirunnar og hvernig h˙n barst yfir Ý menn, me­ vi­komu Ý hugsanlegum millihřslum. ═ ßlyktuninni er sÚrst÷kum stu­ningi lřst vi­ a­ WHO hlutist til um sanngjarna og sjßlfstŠ­a endursko­un innan vi­unandi tÝmatakmarkana. Vi­ vonumst til a­ ■essari ßlyktun frß WHA ver­i fylgt eftir me­ festu og komi til me­ a­ bŠta vi­br÷g­ al■jˇ­asamfÚlagsins Ý framtÝ­inni.
═ ■ri­ja lagi: Ůessi nřja kˇrˇnuveira er ß­ur ˇ■ekkt veira. Ůa­ er vi­fangsefni heilbrig­isvÝsindamanna a­ komast a­ uppruna hennar. Ni­ursta­an ver­ur a­ byggjast ß grunni sta­reynda og vÝsindalegra vinnubrag­a. Ůessi vinna er Ý fullum gangi um ■essar mundir, engar ni­urst÷­ur eru komnar en margar tilgßtur eru ß sveimi Ý al■jˇ­asamfÚlaginu. Fyrsta tilfelli Covid-19 var opinberlega sta­fest Ý Wuhan-borg en ■a­ ■ř­ir ekki endilega a­ upprunann sÚ a­ finna ■ar. Nokkur rÝki, eins og t.d. Frakkland og BandarÝkin, hafa undanfari­ sta­fest tilfelli sem hefur komi­ Ý ljˇs a­ voru sta­fest ß undan fyrstu tilfellunum Ý Wuhan. WHO hefur einnig lřst sig rei­ub˙i­ til a­ sko­a allar upplřsingar sem gŠtu leitt okkur nŠr ■vÝ a­ rekja uppruna veirunnar og mun sko­a allar slÝkar ßbendingar. Sameiginleg yfirlřsing nokkurra helstu al■jˇ­legu sÚrfrŠ­inga Ý heilbrig­isvÝsindum, sem birtist Ý hinu virta lŠknatÝmariti Lancet, sta­festir einnig a­ Covid-19 eigi sÚr nßtt˙rulegan uppruna og sÚ ekki tilb˙in veira. N˙ nřlega gaf forstjˇri VeirufrŠ­istofnunarinnar Ý Wuhan, ßsamt samstarfsm÷nnum sÝnum Ý BandarÝkjunum til langs tÝma, ■a­ ˙t me­ skřrum hŠtti a­ stofnunin hef­i hvorki ߊtlanir um nÚ getu til a­ framlei­a neinar kˇrˇnuveirur.
KÝna hefur fŠrt grÝ­arlegar fˇrnir en ß sama tÝma lagt sitt af m÷rkum til a­ berjast gegn veirunni ß heimsvÝsu. Ůa­ Štti a­ vir­a framlag KÝna og ■a­ Štti ekki a­ gagnrřna ■a­ og ßsaka ßn nokkurra raka. KÝna kallar eftir ■vÝ a­ al■jˇ­asamfÚlagi­ standi saman og hafni fordˇmum og hroka og hafni ÷llum tilraunum til a­ finna s÷kudˇlga og anna­ sem er nota­ til a­ slß pˇlitÝskar keilur, og standi saman gegn fordˇmum og ßs÷kunum Ý pˇlitÝskum tilgangi. Me­ ■vÝ a­ gera ■a­ munum vi­ sjß a­ andi einlŠgni, samvinnu, ßbyrg­ar og sta­festu mun lei­a einstaklinga og ■jˇ­ir frß ÷llum heimshornum til sigurs gegn faraldrinum.
H÷fundur er talsma­ur kÝnverska sendirß­sins ß ═slandi.


Aldra­ur lei­arah÷fundur

Ůa­ er kunnara en frß ■urfi a­ segja a­ mikill hluti ßskrifenda Morgunbla­sins for­ast a­ lesa lei­ara ■ess og eru řmsar ßstŠ­ur til ■ess.

Helga Vala Helgadˇttir, ■ingman Samfylkingarinnar greinir ■Šr ßgŠtlega Ý pistli ß umrŠ­uvettvangi Morgunbla­sins f÷studaginn 5. ■essa mßna­ar.

á

Fj÷lmi­lar eru afar mikilvŠgir Ý lř­rŠ­islegri umrŠ­u. V÷ndu­ fj÷lmi­laumfj÷llun er hvort tveggja upplřsandi sem og hugvekjandi en a­ sama skapi getur ˇv÷ndu­ fj÷lmi­laumfj÷llun beinlÝnis veri­ mei­andi og afvegalei­andi.
H÷fundur einn, sem Ýtreka­ ritar Ý Morgunbla­i­, gerist i­ulega sekur um r÷k■urr­ og afvegalei­slu Ý skrifum sÝnum. SlÝk er ßsˇkn hans Ý stundarathygli, enda gleymdur m÷rgum, a­ hann gerir allt sem hann getur til a­ kasta fram sora huga sÝns bara til a­ vekja umrŠ­u og fß ■ß athygli sem hann ■rßir mest af ÷llu. Sneyptur var hann sendur Ý ˙tleg­ frß opinberum st÷rfum eftir afgl÷p sÝn Ý Se­labanka ═slands. En sŠgreifar, sem byggja au­ sinn ß sameiginlegum au­lindum ■jˇ­arinnar, rÚ­u hann til starfa svo hann fŠr a­ rita mola er kallast Staksteinar.
═ steinum gŠrdagsins opinberast ■ekkingarleysi h÷fundar ß barßttu svarts fˇlks Ý BandarÝkjunum. Vitinu vir­ist naumt skammta­ ■ar sem gert er lÝti­ ˙r mˇtmŠlum ■ar Ý landi sem og ß fj÷lmennum samst÷­umˇtmŠlum ß Austurvelli. H÷fundur skilur yfirleitt ekki mˇtmŠli, og alls ekki a­ ■au mˇtmŠli sem n˙ eiga sÚr sta­ vegna mor­s l÷greglumanns ß George Floyd sn˙ast um anna­ og meira en ■a­ einstaka mor­. H÷fundur hef­i betur spurt einhverja af ■eim afbrag­sbla­am÷nnum er starfa ß Morgunbla­inu svo hann yr­i sÚr ekki til hß­ungar en ■vÝ mi­ur valdi hann Ý sta­inn a­ ausa ˙t fßfrŠ­i sinni Ý steinum bla­sins.
MˇtmŠlin, og samst÷­umˇtmŠlin sem brei­ast n˙ ˙t um heiminn, eru vegna ofbeldis, rasisma og misrÚttis gagnvart m÷rgum kynslˇ­um svartra Ýb˙a landsins. RŠturnar liggja Ý margÝtreku­u ofbeldi l÷greglunnar gagnvart sv÷rtu fˇlki Ý BandarÝkjunum. Ůannig er svart fˇlk ■refalt lÝklegra til a­ lßta lÝfi­ af v÷ldum l÷greglu en hvÝtt fˇlk ■rßtt fyrir a­ vera a­eins um 13 prˇsent Ýb˙a. Ůß ver­ur a­ hafa Ý huga a­ umtalsvert fleira svart fˇlk er drepi­ af l÷greglu ■ar Ý landi fyrir ■a­ eitt a­ vera ß r÷ngum tÝma ß vegi l÷greglunnar en nŠrri fimmfalt fleiri eru drepin af l÷greglu ■ar sem ■au eru ˇvopnu­ ß fer­. Ůess vegna er mˇtmŠlt.
Staksteinar Morgunbla­sins voru Ý eina tÝ­ hv÷ss lÝna flokkseigendafÚlags SjßlfstŠ­isflokksins. Ůeir voru ekki endilega sannleikselskandi e­a rÚttsřnir enda fyrst og fremst pˇlitÝskur og oft ˇsvÝfinn v÷ndur flokksins og ■vÝ skemmtiefni ■eim sem hafa gaman af pˇlitÝskum dansi.
Ůa­ er li­in tÝ­.
═ dag birtast steinarnir okkur sem aumur ■rß­ur til a­ dreifa ■r÷ngsřnum, hatursfullum og andstyggilegum sko­unum ÷rvŠntingarfulls fyrrverandi valdamanns sem neitar a­ sŠtta sig vi­ a­ hans tÝmi er l÷ngu li­inn. Vonandi nŠr hann a­ lifa bjartari tÝma en ■ann sem hann n˙ lifir. Biturleikinn er aldrei gˇ­ur fer­afÚlagi.
helgavala@althingi.is
H÷fundur er ■ingman Samfylkingarinnar.


Stunda Ýslensk stjˇrnv÷ld hry­juverk?

Gu­r˙n PÚtursdˇttir, forst÷­uma­ur Stofnunar SŠmundar frˇ­a, var Ý vi­tali ß Rßs eitt Ý morgun.
H˙n vanda­i stjˇrnv÷ldum ekki kve­jurnar ■egar h˙n rŠddi um fyrirhuga­an brottrekstur fj÷lskyldna me­ b÷rn til Grikklands.
Gu­r˙n minnti ß ■a­ ßstand sem komi­ er upp Ý ver÷ldinni ■ar sem fj÷ldi fˇlks er ß flˇtta vegna ofsˇkna e­a aflei­ingar hlřnandi loftslags. Taldi h˙n ═slendinga eiga a­ fagna einstaaklingum af erlendu ■jˇ­erni og vÝsa­i til ■ess a­ fj÷ldi ■eirra hef­i au­ga­ Ýslenskt ■jˇ­lÝf og menningu ß li­num ßrum og lagt sinn mikilvŠga skerf til ■rˇunar Ýslensks ■jˇ­fÚlags.
Undir ■etta skal teki­ og ■vÝ haldi­ fram a­ ver­i b÷rn hrakin ˙r landi og send til Grikklands sÚu Ýslensk stjˇrnv÷ld farin a­ fremja hry­juverk.
KatrÝn. GrÝptu Ý taumana!


Braut ˙tvarpsrß­ l÷g um jafnan rÚtt kvenna og karla til starfa?

═ dag, laugardaginn 1. febr˙ar, birtist athyglisver­ athugasemd Ý Morgunbla­inu.

H˙n fylgir hÚr:

Ein spurning
Eftir HerdÝsi Kjerulf Ůorgeirsdˇttur
á
HerdÝs Ůorgeirsdˇttir
Eftir HerdÝsi Kjerulf Ůorgeirsdˇttur: "═ nÝutÝu ßra s÷gu rÝkis˙tvarpsins hefur engin kona gegnt st÷­u ˙tvarpsstjˇra. Ellefti karlinn var rß­inn ˙tvarpsstjˇri Ý vikunni andspŠnis flˇru fremstu fj÷lmi­lakvenna landsins."

Ůa­ er meir en aldarfjˇr­ungur sÝ­an HŠstirÚttur kva­ jafnrÚttisl÷g ■ř­ingarlÝtil nema meginreglur vŠru skřr­ar svo a­ veita skyldi konu starf ef h˙n er a­ minnsta kosti jafnt a­ ■vÝ komin hva­ var­ar menntun og anna­ sem mßli skiptir og karlma­ur sem vi­ hana keppir ef ß starfssvi­inu eru fßar konur. ═ nÝutÝu ßra s÷gu rÝkis˙tvarpsins hefur engin kona gegnt st÷­u ˙tvarpsstjˇra. Ellefti karlinn var rß­inn ˙tvarpsstjˇri Ý vikunni andspŠnis flˇru fremstu fj÷lmi­lakvenna landsins.
Ůegar sta­an var auglřst laus til umsˇknar var krafan um konu Ý stˇl ˙tvarpsstjˇra or­in tifandi tÝmasprengja. Yr­i karl tekinn umfram konu Ý st÷­una ■yrfti hann a­ hafa augljˇsa yfirbur­i ß ■eim svi­um sem ger­ voru a­ skilyr­i.
Margar fŠrustu fj÷lmi­lakonur landsins sˇttu um starfi­ en engin ■eirra komst ßfram eftir fyrsta vi­tal. ŮrÝr karlar og ein kona r÷tu­u Ý loka˙rtaki­.
Konur sem eiga a­ baki ßratuga reynslu sem ritstjˇrar, frÚttastjˇrar, ˙tgefendur, dagskrßrger­armenn, frÚttamenn, rith÷fundar, frŠ­imenn og stjˇrnendur hljˇta a­ spyrja hva­ hafi legi­ til grundvallar valinu Ý loka˙rtaki­ ■vÝ ekki voru ■a­ hŠfnis- og kynjasjˇnarmi­. Auk ■ess var krafan um sanngjarnt og gagnsŠtt rß­ningarferli a­ engu h÷f­.
Svo vir­ist sem stjˇrn rÝkis˙tvarpsins hafi markvisst ˙tiloka­ ■essar konur ß lokametrunum til a­ for­ast ˇhagstŠ­an samanbur­ vi­ ■ann sem rß­inn var Ý ■vÝ skyni a­ hindra jafnrÚttiskŠrur.
Eftir stendur ein spurning sem beint er til stjˇrnar rÝkis˙tvarpsins:
– Hva­a umfram-hŠfnis■Šttir og yfirbur­ir rÚ­u rß­ningu ellefta karlsins Ý st÷­u ˙tvarpsstjˇra?

H÷fundur er mannrÚttindal÷gma­ur, fyrrverandi ritstjˇri og ˙tgefandi.


Fj÷lskipa stjˇrnvald - valdaleysi forsŠtisrß­herra

RÝkisstjˇrn ═slands er fj÷lskipa­ stjˇrnvald. Ůa­ hefur bŠ­i kosti og ˇkosti. Bo­vald forsŠtisrß­herra er minna en vera skyldi og einatt er ˙tiloka­ a­ rß­ast gegn řmsum vandrŠ­um sem ■jaka stjˇrnina.
Nřjustu dŠmin eru einleikur fyrrum dˇmsmßlarß­herra vegna skipunar landsrÚttar og vangeta n˙verandi forsŠtisrß­herra Ý mßli sjßvar˙tvegsrß­herra.
Ůessi sta­a veldur ■vÝ a­ erfitt er a­ taka ß řmsu og mŠtti nefna m÷rg dŠmi.

÷ryrkjabandalag ═slands og Landssamt÷kin Ůroskahjßlp fengu a­ kynnast ■essu Ý upphafi 10. ßrugar sÝ­ustu aldar.
Hin mikilhŠfa stjˇrnmßlakona, Jˇhanna sigur­ardˇttir var ■ß or­in fÚlagsmßlarß­herra og střr­i m.a. mßlefnum fatla­ra af mikilli og stundum ˇ■arflega mikilli r÷ggsemi. Ůetta var­ til ■ess a­ upp ˙r sau­ ß milli hennnar og samtakanna.
╔g lag­i til a­ vi­ fengjum SteingrÝm Hermannsson Ý hßdegissnarl hjß Íryrkjabandalaginu. ┴ bor­um voru meinhollar samlokur og jˇg˙rt. SteingrÝmur lřsti ■egar ßnŠgju sinni me­ ■essi matf÷ng og gladdist yfir ■vÝ a­ ekki skyldi ■r÷ngva­ upp ß sig steik.
Vi­ kŠr­um fyrir honum ■au vandrŠ­i sem vi­ ßttum Ý vegna skapsmuna fÚlagsmßlarß­herrans og taldi hann litlar lÝkur ß ■vÝ a­ hann gŠti ßorka­ einhverju Ý ■essu mßli. Meginr÷ksemdin var s˙ a­ rÝkisstjˇrnin vŠri fj÷lskipa­ stjˇrnvald.
╔g benti honum ß a­ hann vŠri Ý forystu stjˇrnarinnar og gŠti ■vÝ hlutast til um a­ samkomulag nŠ­ist. Helgi Seljan, fyrrum ■ingma­ur tˇk undir ■essi sjˇnarmi­ og ur­u mßlalokin ■au a­ SteingrÝmur bo­a­i til fundar Ý stjˇrnarrß­inu og tˇkust sŠttir milli Jˇh÷nnu og samtakanna.

N˙ eru menn Ý miklum vanda. ═haldi­ sÚr um sÝna og engu hefur tekist a­ ■oka Ý mßlefnum fatla­ra og eldri borgara. Ůrßtt yrir vilja vinstri grŠnna koma ■eir litlu sem engu Ý gegn Ý ■essum mßlaflokkum. Kunningsskapurinn rŠ­ur.

Um svipa­ leyti og ß­ur nefndur fundur var haldinn sˇtti elsti brˇ­ir minn um forst÷­umannsstarf ß vinnusta­ fatla­ra Ý Vestmannaeyjum. Yfirma­ur svŠ­isstjˇrnar haf­i samband vi­ mig og ba­ mig a­ gefa ums÷gn um brˇ­ur minn. ╔g sag­ist ekki vera fŠr um ■a­ vegna skyldleika.
"Ů˙ getur ■ˇ a­ minnsta kosti sagt mÚr hvort hann kunni eitthva­ til verka", svara­i ma­urinn.
╔g svara­i ■vÝ til a­ hann vŠri mj÷g lagtŠkur, mennta­ur vÚlstjˇri og hef­i lagt dr÷g a­ řmsu sem vinnusta­urinn hef­i b˙i­ til.
Hann fÚkk ekki starfi­ ■ar sem hann vŠri of skyldur formanni Íryrkjabandalagsins.

Nokkru sÝ­ar var mÚr tjß­ a­ brˇ­urdˇttir mÝn hef­i sˇtt um starf ß vegum svŠ­isstjˇrnar og fÚkk h˙n ■a­ ekki ■vÝ a­ h˙n vŠri skyld sama formanni.
Ůarna bitnu­u venslin ß saklausu fˇlki.

═ mßli sjßvar˙tvegsrß­herra er svipu­ sta­a a­ ÷­ru leyti en ■vÝ a­ hann efast ekki um hŠfni sÝna til ■ess a­ taka ß mßlum vinar sÝns og skˇlabrˇ­ur.
Ůetta mßl eitrar andr˙mslofti­ kringum rÝkisstjˇrnina og řtir undir al■jˇ­legt ßlit annarra ■jˇ­a um spillt ■jˇ­fÚlag ß ═slandi. Almenningur ber ekki ßbyrg­ ß spillingunni heldur tapsßrir rß­herrar sem ■ekkja ekki sinn vitjunartÝma.


NŠsta sÝ­a

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband