FŠrsluflokkur: Menning og listir

"Og svo hŠtti h˙n a­ dansa" nřtt ˙tvarpsleikh˙smeistaraverk

Ůa­ er ekki heiglum hent a­ semja einleik fyrir ˙tvarp. ١tt "Og svo hŠtti h˙n a­ dansa" eftir Gu­mund Ëlafsson sÚ ekki a­ ÷llu leyti einleikur byggir verki­ ß hugsunum eins manns sem rifjar upp fortÝ­ sÝna. Hugrenningatengslin, elligl÷pin og samviska mynda ■vÝlÝka heild a­ hlustandinn getur vart hreyft legg e­a li­ - ver­ur a­ fylgjast me­ framvindu verksins.
Leikstjˇrn og leikur voru til fyrirmyndar. ١ hef­i "Gamli" stundum mßtt vera nŠr hljˇ­nemanum. Vafalaust hefur leikstjˇrinn vilja­ a­ hlustendur gleymdu ■vÝ ekki a­ ■eir vŠru staddir Ý Ýb˙­arh˙si ■ar sem gamall ma­ur reika­i um me­ hugrenningar sÝnar, sem Ý■yngdu honum.
Ůa­ orka­i tvÝmŠlis, ■egar brug­i­ var upp hljˇ­mynd ˙r strŠtisvagni, a­ ■a­ skyldi heyrast Ý lei­s÷gn vagnsins, nema gamli ma­urinn hafi fari­ ß eftirlaun frß StrŠtˇ um ßri­ 2012. Ef til vill ß leikurinn a­ gerast nŠr okkur Ý tÝma en vi­ hÚldum.
Full ßstŠ­a er til a­ ˇska h÷fundi, leikstjˇra, leikurum og ekki sÝst ┌tvarpsleikh˙sinu til hamingju me­ ■etta prř­ilega listaverk.


Snilldarverk Ý ┌tvarpsleikh˙sinu um pßskana

┌tvarpsleikh˙si­ hˇf Ý dag a­ flytja leikger­ bˇkarinnar Elsku Mݡ minn eftir Astrid Lindgren Ý nřrri ■ř­ingu ١rarins Eldjßrns.
Ůa­ er skemmst frß ■vÝ a­ segja a­ ˙tvarpsger­in er frßbŠr. Einar Sigur­sson sß um tŠkni og Kolbr˙n Halldˇrsdˇttir leikstřr­i. Hljˇ­heimurinn var a­ mestu sannfŠrandi. ١ hef­i mßtt breyta ÷­ru hverju hˇfataki hestsins sem Mݡ rei­, t.d. ■egar hann ■aut yfir br˙na. Rafhljˇ­, sem myndu­u dul˙­ verksins, voru hŠfileg og nßtt˙ruhljˇ­in vel af hendi leyst.
Ůß er ßstŠ­a til a­ hrˇsa b÷rnunum sem taka ■ßtt Ý flutningnum og ١rhalli Sigur­ssyni sem lÚk brunninn af stakri snilld.
═ lokakynningunni var­ leikstjˇra ß. "┌tvarpsleikh˙si­ flutti Elsku Mݡ minn eftir Astrid Lindgren, fyrsti hluti". Ůarna hef­i betur fari­ ß a­ nota ■olfall, fyrsta hluta. Svona fer Ýslenska fallakerfi­ smßm saman halloka fyrir enskum ßhrifum og ˙tvarpsfˇlk er ekki lengur fŠrt um a­ veita mˇtspyrnu.
Ůulir fyrri tÝ­ar hef­u vŠntanlega or­a­ ■etta ■annig: "┌tvarpsleikh˙si­ flutti fyrsta hluta .... o.s.frv.
Leikverki­ og flutningur ■ess fŠr fullt h˙s stiga, en ■ulurinn fÚll ß prˇfinu Ý lokin.


Blinda konan og ■jˇnninn - vel heppna­ ˙tvarpsleikverk

┌tvarpsleikriti­ Blinda konan og ■jˇnninn eftir Sigur­ Pßlsson, Ý leikstjˇrn KristÝnar Jˇhannesdˇttur, er um margt snilldar vel gert verk. Tˇnlist Hildar Ingveldar Gu­nadˇttur og hljˇ­stjˇrn Einars Sigur­ssonar spilltu ekki fyrir ■vÝ.
Hljˇ­myndin var yfirleitt sannfŠrandi og leikur h÷fundarins, ËlafÝu Hrannar Jˇnsdˇttur og Vals Freys Einarssonnar nŠr lřtalaus. Sennilega hef­i mßtt beita ßkve­inni hljˇ­nemabrellu til ■ess a­ lßta ■a­ heppnast betur ■egar drukkna blinda konan hrundi Ý gˇlfi­. Ţmsir hlusta ß ˙tvarpsleikritin me­ heyrnartˇlum og ■ar hef­i ■etta noti­ sÝn einkar vel.
Sigur­ur Pßlsson leikur sÚr einkar vel a­ ■eirri hugmynd a­ skapa persˇnur Ý leikriti og gera hlustendur ˇ■yrmilega vara vi­ endursko­un og breytingar ß handritinu. A­ lokum fer svo a­ hann gefst hreinlega upp og allt er ■urrka­ ˙t.
┌tvarpsleikh˙sstjˇrinn hefur i­ulega kynnt leikrit og ferst ■a­ vel ˙r hendi. Til nokkurra lřta finnst mÚr ■egar sagt er: "┌tvarpsleikh˙si­ flytur Blinda konan og ■jˇnninn". Hvers vegna er ekki sagt "┌tvarpsleikh˙si­ flytur Blindu konuna og ■jˇninn?" Ůeir sem kunna Ýslensku vita a­ hÚr er ■olfall ß fer­inni og hvert nefnifalli­ og ■ar me­ heiti verksins er. ┌tvarpsleikh˙si­ Štti a­ hafa ■etta Ý huga vi­ framlei­slu nŠstu verka.
Íllum a­standendum leikverksins er ˇska­ til hamingju me­ ■essa skemmtilegu leikflÚttu sem gladdi eyru hlustenda Ý dag. ┴ri­ 2015 byrjar svo sannarlega vel hjß ┌tvarpsleikh˙sinu.


Eva kom, sß og sigra­i

Eva ١rarinsdˇttir kom, sß, sigra­i og heilla­i ßheyrendur ß tˇnleikum SinfˇnÝuhljˇmsveitar ═slands 25. september ■ar sem h˙n flutti Fi­lukonsert nr. 1 Ý g-moll (1864–68) eftir Max Bruch. Leikurinn var einhvern veginn Ý fullu samrŠmi vi­ innihald verksins sem er einkar vel ˙r gar­i gert fyrir sinfˇnÝuhljˇmsveit og einleikara, svo a­ hljˇmsveitin kŠfir hann aldrei. Hljˇmsveitarstjˇri var Lionel Bringuier.

Ekki fer hjß ■vÝ a­ ßheyrendur ßtti sig ß skyldleika fi­lukonserta Bruchs og Brahms, en sß sÝ­ar nefndi samdi sinn konsert 10 ßrum sÝ­ar. “Ůeir Brahms og Bruch s÷mdu konserta sÝna bß­ir fyrir ungverska fi­lusnillinginn Joseph Joachim, sem gaf h÷fundunum gˇ­ rß­ og hjßlpa­i Bruch a­ koma konsertinum Ý endanlegt form. Hann frumflutti konsertinn Ý Bremen Ý jan˙ar 1868 og lÚt ■au or­ falla um verki­ a­ ■a­ vŠri „mest hrÝfandi“ fi­lukonsert sem hann ■ekkti til” segir ┴rni Heimir Ingˇlfsson Ý efnisskrß tˇnleikanna sem er einkar vel samin.

Eftir hlÚ var 5. sinfˇnÝa G˙stavs Mahlers flutt. SinfˇnÝan, sem er Ý 5 ■ßttum, hefst ß eins konar ˙tfararmarsi, en tˇnskßldi­ var haldi­ mikilli dau­ahrŠ­slu um ■a­ leyti sem sinfˇnÝan var samin. Framvinda verksins er me­ eindŠmum og kemur ßheyrandanum st÷­ugt ß ˇvart. Margs konar stÝlbrig­i flŠkjast ■ar hvert innan um anna­, valsar, řmiss konar lÚttmeti og hßalvarleg stef – sßlarnŠrandi hrŠrigrautur. Endirinn er hressandi og gla­legur, enda lif­i Mahler sinfˇnÝuna af.

Undirrita­ur ßtta­i sig ß ■vÝ a­ sinfˇnÝan hefur or­i­ řmsum innblßstur. Ůekktastur hÚr ß landi er ßstars÷ngur Ragnhei­ar og Da­a Ý ˇperu ■eirra Gunnars ١r­arsonar og Fri­riks Erlingssonar, enda haf­i einn gagnrřnandi ˇperunnar or­ ß a­ Gunnar kynni sinn Mahler. Ůß mß geta ■ess a­ Ý loka■Štti kÝnversku byltingarsinfˇnÝunnar Shajiabang, sem var samin snemma ß 7. ßratug sÝ­ustu aldar og endursko­u­ 1970, mˇtar vissulega fyrir mahlerskum ßhrifum Ý loka■Štti verksins. H˙n ß ■a­ reyndar sameiginlegt a­ vera samin fyrir sinfˇnÝuhljˇmsveit og kˇr eins og flestar sinfˇnÝur Mahlers. Eins÷ngvarar Ý Shajiabang syngja a­ hŠtti Pekingˇperus÷ngvara.


T˙lkun hljˇmsveitar og hljˇmsveitarstjˇrans var hrÝfandi. Stundum ˇska­i undirrita­ur ■ess a­ strengjasveit hljˇmsveitarinnar vŠri ÷gn fj÷lmennari, en jafnvŠgi­ var samt me­ ßgŠtum. Ekki spillti dßsemdarhljˇmur Eldborgar fyrir flutningnum.



Tˇnarnir ■yrlu­ust um flygilinn!

╔g get ekki or­a bundist vegna einstŠ­ra tˇnleika SinfˇnÝuhljˇmsveitar ═slands fimmtudaginn 11. september.

Hßmarki nß­u ■eir fyrir hlÚ er hljˇmsveitin flutti ßsamt VÝkingi Hei­ari Ëlafssyni fyrsta pÝanˇkonsert Beethovens sem var saminn ßri­ 1801. ╔g hef oft heyrt ■ennan konsert ß­ur en aldrei Ý slÝkum flutningi. VÝkingur Hei­ar lÚk ■ß kadensu sem Beethoven skrifa­i fyrir pÝanˇleikarann, ■ß ■ri­ju vi­ ■ennan konsert og ■ß lengstu. N˙ er h÷fundur ■essa pistils svo heppinn a­ sitja ß 8. bekk e­a 5 bekkjum frß svi­inu og nokkurn veginn fyrir mi­ju. PÝanˇkonsertinn er ekki me­ ■unga hljˇma eins og sum nřrri verk. ╔g heyr­i hvernig tˇnarnir ■yrlu­ust um hljˇ­fŠri­, fram og aftur, aftur og fram og stundum Ý einni alls herjar bendu! HvÝlÝk upplifun! Sßlin hvarf ˙r lÝkamanum og sveima­i um nokkurt skei­ frjßls um eldborgina ß me­an VÝkingur Hei­ar ■yrla­i hljˇmunum um hljˇ­fŠri­ Vi­ upphaf 2. kafla konsertsins lenti h˙n mj˙klega og skrei­ ß sinn sta­, en una­urinn hÚlt ßfram. .

╔g sag­i VÝkingi Hei­ari a­ Úg hef­i velt fyrir mÚr hvort flyglar, smÝ­a­ir um 1800, hef­u ■ola­ ■ennan rokna flutning og taldi hann ■a­ af og frß.

VÝkingur Hei­ar lÚk ß allar ■Šr tilfinningar sem hrifning getur la­a­ fram og hljˇmsveitin og Pieter Inkinen, hljˇmsveitarstjˇri stˇ­u sig me­ stakri prř­i.

Ůa­ var sem hljˇmurinn Ý Eldborg vŠri meiri en oft ß­ur og velti Úg fyrir mÚr hvort breytt hef­i veri­ um stillingu ß salnum.

Sem sagt: una­sleg upplifun!



Ys og ■ys Ý H÷rpu - matarlyst og tˇnlist

═ dag var ys og ■ys Ý H÷rpu. Um alla jar­hŠ­ina var Ýslenskur matarmarka­ur og Ý Kaldalˇni hˇfust kl. 17:00 sÝ­ustu fer­amannatˇnleikar sumarsins. ┴ dagskrß voru eins og venjulega Ýslensk s÷ngl÷g.

A­ ■essu sinni voru flytjendur Bjarni Thor Kristinsson, stjˇrnandi tˇnleikanna, Lilja Gu­mundsdˇttir, sˇpran og ┴strÝ­ur Alda Sigur­ardˇttir, hinn snjalli slagh÷rppuleikari. Tˇnleikana sˇttu bŠ­i ═slendingar og erlendir gestir. Flytjendum var fagna­ innilega enda hreyf­i dagskrßin vi­ m÷rgum Ô€“ l÷gin fj÷lbreytt og kynningar afar vanda­ar.

VinsŠlastur var Sigvaldi Kaldalˇns, en eftir hann voru sungin fj÷gur l÷g. Selma dˇttir hans ßtti ■ar einnig snoturt lag vi­ kvŠ­i­ Eyrarrˇsina.


Ărandi tˇnverkir!

Sam˙el Jˇn Sam˙elsson og stˇrsveit hans eiga sÚr marga a­dßendur. Ůar er fj÷ldi blßsara, trumbuslagara auk manna sem leika ß gÝtar og bassa.

╔g hef nokkrum sinnum heyrt sveitina leika ß tˇnleikum af mikilli fimi og lipur­ - jafnvel innlifun. Einn galli hefur veri­ ß gj÷f Njar­ar - Šrandi hßva­i.

Hvers vegna Ý ˇsk÷pum ■arf a­ magna upp blßsturshljˇ­fŠrin og slagverki­ svo a­ hljˇmurinn afskrŠmist? Vi­ hjˇnakornin ßttum lei­ Ý H÷rpu Ý dag a­ sŠkja mi­a ß tˇnleika SinfˇnÝuhljˇmsveitar ═slands og ■ar lÚk stˇrsveitin Ý anddyrinu. Allt Štla­i um koll a­ keyra og vi­ for­u­um okkur ß­ur en vi­ Šr­umst e­a fengjum hljˇ­verk.

┴ri­ 2011 var efnt til afmŠlishljˇmleika Ý H÷rpu a­ hei­ra minningu Oddgeirs Kristjßnssonar. Ůß fengu menn a­ heyra hva­ h˙si­ bar hljˇm ˇrafmagna­rar l˙­rasveitar vel.

═ vetur voru hljˇmleikar til minningar um ┴sa Ý bŠ, einnig Ý h÷rpu. ═ lok ■eirra voru ˙tsetningar fyrir hljˇmsveitarundirleik og l˙­rasveit. Ůß ■ˇtti ßstŠ­a til a­ magna allt saman upp og ˙r var­ hßlfger­ur ˇskapna­ur.

═ sj÷tugs afmŠli ١ris Baldurssonar var enn hi­ sama upp ß teningnum. Hann lÚk ß Hammondorgeli­ sitt, ßgŠtir trymblar b÷r­u bumbur og Stˇrsveit ReykjavÝkur lÚk me­. Yfirleitt var tˇnlistin of hßtt stillt og ß k÷flum var­ hljˇ­bl÷ndunin alger ˇskapna­ur.

Ătli Sam˙el Jˇn Sam˙elsson og fleiri geri sÚr ekki grein fyrir a­ me­ ■essum hßva­a er veri­ a­ ey­ileggja tˇnlistarheyrn fˇlks, e­a er hßva­inn hluti listarinnar? Spyr sß sem ekki veit, en ˙r ■essu ver­ur alls herjar tˇnverkur.



Dßsemdarverki­ Ragnhei­ur

Eftir hßdegi­ Ý dag fann Úg slˇ­ina a­ Ragnhei­i, ˇperu ■eirra Gunnars ١r­arsonar og Fri­riks Erlingssonar, en henni var ˙tvarpa­ ß skÝrdag og krŠkja ß hana er enn ß vef ═slensku ˇperunnar. ╔g hlusta­i ß hina ßgŠtu samantekt og kynningar MargrÚtar Sigur­ardˇttur ßsamt ˇperunni sjßlfri. Íllum sem unna ˇperutˇnlist og Ýslenskri menningu er bent ß a­ ■eim ■remur tÝmum, sem vari­ er til a­ njˇta ■essa listaverks, er vel vari­. Ůetta er Ý ■ri­ja sinn sem Úg hlusta ß verki­, fyrst Ý Skßlholti, ■ß Ý Eldborg og n˙ af vefnum. Enn fˇr svo a­ hinn ßtakanlegi loka■ßttur verksins hreyf­i vi­ tilfinningunum. Or­askil heyr­ust betur en ß sřningunni sjßlfri og tˇngŠ­in ßsŠttanleg mi­a­ vi­ ■a­ sem gengur og gerist ß vefnum. Slˇ­in er hÚr: http://ruv.is/sarpurinn/ragnheidur/17042014

Gla­sheimur - vel heppna­ tˇnverk

┴ efnisskrß SinfˇnÝuhljˇmsveitar ═slands Ý kv÷ld var verki­ Gla­sheimr eftir Oliver Kentish, einkar ßheyrilegt og gla­vŠrt hßtÝ­arverk, sami­ ßri­ 2010 H÷rpu til hei­urs. Verki­ var me­ Ýslensku Ývafi og vel heppna­. Oliver Kentish eru fŠr­ar einlŠgar hamingjuˇskir me­ vel heppna­a tˇnsmÝ­.

á

┌tsendingin ß netinu er hins vegar afleit hjß RÝkis˙tvarpinu og skilar alls ekki ■eim hljˇmgŠ­um sem til er Štlast.

Íllu verri var ■ˇ hro­virknisleg kynning verksins ß vefsÝ­u SinfˇnÝuhljˇmsveitar ═slands:

á

Kynning ß heimasÝ­u SinfˇnÝuhljˇmsveitarinnar

„═ Gylfaginningu er sagt frß Gla­sheimr sem var samkomuh÷ll ß I­rav÷llum Ý ┴sgar­i og mun ■ar gle­i jafnan hafa rÝkt. Konsertforleikurinn Gla­sheimr eftir Oliver Kentish vÝsar Ý ■essa frßs÷gn en eiginleg tilur­ verksins er ■ˇ nřja tˇnlistarh˙si­ okkar, Harpa. Verki­ er sami­ me­ SinfˇnÝuhljˇmsveit ═slands og frßbŠran hljˇmbur­ Eldborgar Ý huga og bera blŠbrig­arÝk skrif tˇnskßldsins ■ess gl÷ggt merki.“

á

Strika­ er undir tvŠr villur.

Or­i­ Gla­sheimr er ekki Ý ■ßgufalli og aldrei hef Úg heyrt I­avelli kennda fyrr vi­ magakveisu.

á


Spennandi KÝnafer­ Ý sumar

KÝnakl˙bbur Unnar veitir fÚlagsm÷nnum KÝm 20.000 kr afslßtt ß 19 daga fer­ til KÝna Ý sumar, en fer­in stendur frß 5.-23. j˙nÝ. Me­al annars ve­ur fari­ til Shanghai, Suzhou, Chengdu, TÝbets og Beijing og er ■ß fßtt eitt tali­.

Vi­tal vi­ Unni ßsamt upplřsingum um fer­ina eru ß menningarmi­linum Hljˇ­blogg.

á


ź Fyrri sÝ­a | NŠsta sÝ­a

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband