FŠrsluflokkur: BŠkur

BŠtt a­gengi a­ lesefni

A­ undanf÷rnu hafa veri­ ger­ar talsver­ar tilraunir til ■ess a­ gera Pdf skj÷l a­gengileg blindu og sjˇnskertu fˇlki. Er n˙ svo komi­ a­ ■etta skjalasni­ er or­i­ harla ßkjˇsanlegt til aflestrar.

Gallinn vi­ Pdf-skj÷lin hefur hinga­ til veri­ sß a­ erfitt hefur veri­ fyrir ■ß, sem nota skjßlesara, a­ hitta ß fyrirsagnir, millifyrirsagnir o.s.frv. Adobe forritin og ÷nnur forrit sem breyta skj÷lum Ý pdf-skj÷l, gefa fŠri ß a­ setja inn fyrirsagnir og řmislegt sem getur au­velda­ lesendum a­ bla­a Ý skj÷lunum. ═slensku prentmi­larnir, Morgunbla­i­, FrÚttabla­i­, DV og Vi­skiptabla­i­, gefa lesendum sÝnum kost ß Pdf-˙tgßfum bla­anna. Sß hŠngur er ß a­ ekki eru settar fyrirsagnir e­a a­rar slÝkar tilvÝsanir Ý skj÷lin. N˙ eru vŠntanlega allir ■essir fj÷lmi­lar me­ fullkomin ritvinnslukerfi e­a bla­avinnslukerfi. ╔g velti ■vÝ n˙ fyrir mÚr hvort ekki sÚ hŠgt a­ smÝ­a hugb˙na­ sem au­veldi ˙tgefendum a­ ganga ■annig frß Pdf-skj÷lunum a­ ■au ver­i au­lŠsilegri. Morgunbla­i­ er ■egar me­ slÝkt kerfi fyrir texta˙tgßfu bla­sins og er ■a­ til mikillar fyrirmyndar. ١ ber nokku­ ß ■vÝ a­ sumar greinar skili sÚr ekki ■anga­.

Vissulega er einfaldast a­ fletta dagbl÷­unum ß netinu me­ kerfi Morgunbla­sins enda er ■a­ me­ a­gengilegustu bla­alestrarkerfum heims. En Pdf-lausnin hentar řmsum og eykur notagildi t÷lvu˙tgßfunnar a­ mun.

Hvernig vŠri a­ Ůekkingarmi­st÷­ fyrir blinda, sjˇnskerta og daufblinda einstaklinga, BlindrafÚlagi­ og Íryrkjabandalag ═slands beittu sÚr fyrir ˙rbˇtum Ý ■essum efnum? KŠmi ekki til greina a­ styrkja ger­ hugb˙na­ar sem au­velda­i bla­a- og bˇka˙tgefendum a­ ganga ■annig frß Pdf-skj÷lum a­ ■au yr­u au­lŠsilegri? Ůa­ er fleira a­gengi en a­gengi hreyfihamla­ra.


Ůegar kˇngur kom

Helgi Ingˇlfsson, sagnfrŠ­ingur og kennari vi­ Menntaskˇlann Ý ReykjavÝk, hefur ß undanf÷rnum ßrum sent frß sÚr nokkrar skßlds÷gur. Ůar ß me­al eru gamankenndar spennus÷gur sem hafa vaki­ gle­i og ßhuga margra. Mß ■ar nefna bˇkina L˙in bein, en ■ar gerir Helgi a­ gamni sÝnu og fjallar um meintan fund helgs dˇms hins sŠla Ůorlßks Skßlholtsbiskups. Ţmislegt fer ˙rskei­is hjß fornleifafrŠ­ingum. Hundur ■jˇ­minjavar­arins gleypir hinn helga dˇm og sitthva­ fer ÷­ruvÝsi en Štla­ er.

Um sÝ­ustu jˇl sendi Helgi frß sÚr nřja bˇk, „Kˇngur kemur“. S÷gusvi­i­ er ReykjavÝk sumari­ 1874 ■egar Kristjßn konungur IX kom hinga­ til lands a­ heilsa upp ß ■egna sÝna Ý tilefni 1000 ßra afmŠlis ═slandsbygg­ar. St˙lka finnst myrt og sÝ­ar kemur Ý ljˇs a­ nřfŠddu barni hennar hefur einnig veri­ fyrirkomi­. St˙lkan reynist hafa veri­sřkt af sßrasˇtt og hverfist talsver­ur hluti frßsagnarinnar um ■ann ■ßtt.

Fljˇtlega finnst mor­ingi fe­ginanna, en fa­erni barnsins er haldi­ leyndu ■ar til 15 ßrum sÝ­ar a­ s÷guma­ur, sem h÷fundur lŠtur segja s÷guna frß upphafi til enda, fŠr a­ vita hi­ sanna Ý mßlinu.

Helgi vir­ist hafa rannsaka­ Ýtarlega heimildir um bŠjarbraginn Ý ReykjavÝk ß ■essum ßrum og flÚttar lřsingum ß atbur­um, sem ur­u vi­ konungskomuna, listilega saman vi­ skßldskap sinn. Ţmsar persˇnur ˙r bŠjarlÝfinu birtast m÷nnum ljˇslifandi og řja­ er a­ řmsum or­rˇmi sem gekk manna ß milli um sitthva­ sem ekki var haft hßtt um.

H÷fundur hefur jafna leyfi til ■ess a­ skßlda Ý ey­urnar og b˙a jafnvel til nřjan raunveruleika fjarri ■vÝ sem hefur sennilega nokkru sinni gerst ■ˇtt nafnkenndir einstaklingar eigi Ý hlut. ═ lokin bˇlar ■ˇ ß ■vÝ a­ h÷fundur skjˇti yfir marki­ og skßldfßkurinn hlaupi me­ hann Ý g÷nur. Ůannig řjar heimildarma­ur s÷gumannsins a­ ■vÝ a­ a­rar ßstŠ­ur hafi legi­ a­ baki ■vÝ a­ Jˇn Sigur­sson lÚt ekki sjß sig hÚr ß landi ßri­ 1874 og gengur sß s÷gubur­ur ■vert ß kenningar flestra frŠ­imanna um ■etta atri­i.

Ůa­ skal Ýtreka­ a­ bˇk ■essi er skemmtileg og vel samin. Mßlfari­ er blendingur n˙tÝma Ýslensku og ■ess mßls sem tala­ var ß me­al alm˙ga og menntafˇlks Ý ReykjavÝk. LŠr­ir menn sletta ■řsku, d÷nsku, fr÷nsku og latÝnu og Jˇn Sigur­sson jafnvel grÝsku. H÷fundur gŠtir ■ess ■ˇ a­ ■ř­a sletturnar ■vÝ a­ Ýslenskur alm˙gi skilur ekki latÝnu n˙ ß d÷gum fremur en ßri­ 1874. Einna helst skortir ß a­ Helgi lßti lŠr­a menn gera mun ß tvÝt÷lu og fleirt÷lu, en ■a­ mŠtti endursko­a, ver­i bˇkin gefin ˙t ÷­ru sinni.

Endir bˇkarinnar ■ykir mÚr ■ˇ Ý ˇge­felldara lagi. A­ vÝsu reynir Helgi a­ draga ˙r broddinum me­ ■vÝ a­ gera ■ann, sem ■ß er fjalla­ um, mannlegri me­ ■vÝ a­ lßta lesendur skynja sam˙­ hans og sorg vegna ■ess sem var­.

Engin ßstŠ­a er til a­ řta undir persˇnudřrkun og sennilega eru ═slendingar flestir yfir ■a­ hafnir a­ lÝta ß Jˇn Sigur­sson og Fj÷lnismenn gagnrřnislaust. H÷fundi til afs÷kunar ver­ur sjßlfsagt a­ telja fram ■Šr sta­reyndir a­ fj÷ldi gagna sty­ur sumt af ■vÝ sem hef­i geta­ gerst ■ˇtt raunveruleikinn hafi sjßlfsagt veri­ annar.

Ni­ursta­a mÝn er s˙ a­ ■rßtt fyrir fremur ˇge­felldan endi hvet Úg fˇlk til a­ lesa bˇkina og njˇta hennar. DŠmi svo hver og einn. Skßldskapurinn lřtur sÝnum eigin l÷gmßlum.

Gagnrřni um bˇkina „Kˇngur kemur“ birtist fyrst ß ■essari sÝ­u 14. ■essa mßna­ar. ╔g kaus a­ endursko­a pistilinn eftir ßbendingar sem Úg fÚkk Ý t÷lvupˇsti. Ůß hafa h÷fundar ■eirra tveggja athugasemda, sem birtust um ■essa fŠrslu, or­i­ sammßla um a­ ■Šr ver­i einnig fjarlŠg­ar.

arnthor.helgason@simnet.is


Skemmtilegar tŠkniframfarir

Um daginn fÚkk Úg t÷lvupˇst frß fyrirtŠkinu Nuance Solutions sem selur m.a. talgervla, ■ar ß me­al hinn misheppna­a talgervil R÷ggu sem Ýslenskt fyrirtŠki bjˇ til ßn samrß­s vi­ notendur. ═ t÷lvupˇstinum er m.a. greint frß Dragon hugb˙na­inum sem hefur veri­ ß marka­inum Ý nokkur ßr og gerir fˇlki kleift a­ tala texta inn ß t÷lvur. Unni­ hefur veri­ a­ ■vÝ a­ gera b˙na­inn nßkvŠmari og er sagt a­ villum, sem b˙na­urinn ger­i Ý ensku, hafi n˙ fŠkka­. Menn geta ■vÝ skrß­ inn ß t÷lvur hugsanir sÝnar me­ allt a­ 120 or­a hra­a ß mÝn˙tu.

Fyrir 20 ßrum e­a svo ger­i lÝti­ t÷lvufyrirtŠki hÚr ß landi tilraunir me­ Ýslenskt tal sem hŠgt vŠri a­ skrß beint inn ß t÷lvur. Ekki er vita­ til a­ ■Šr tilraunir hafi veri­ styrkta me­ einum e­a ÷­rum hŠtti. Ůa­ gefur auga lei­ a­ t÷lvunotkun yr­i fj÷lda fˇlks mun einfaldari ef ■a­ gŠti hreinlega tala­ inn ■a­ efni sem ■a­ langar til a­ skrifa. Ţmsir eiga ˇhŠgt um vik me­ a­ skrifa ß lyklabor­ t÷lvunnar og er ■etta ■vÝ kj÷rin lausn.

Blindrabˇkasafn ═slands hefur n˙ heimila­ notendum Ý einhverjum mŠli a­ hala ni­ur hljˇ­bŠkur af heimasÝ­u safnsins. Geta notendur n˙ sˇtt sÚr hljˇ­bŠkur ß einfaldan hßtt. Ůetta hlřtur a­ spara stˇrfÚ ■ar sem ekki ■arf lengur a­ fj÷lfalda geisladiska me­ efni bˇkanna.

Ůß gladdi ■a­ mig a­ lesa ß heimasÝ­u Ůekkingar- og ■jˇnustumi­st÷­var fyrir blinda, sjˇnskerta og daufblinda einstaklinga a­ Ýslenskt blindraletur sÚ n˙ komi­ inn Ý danska RoboBraille-kerfi­. Hugmyndin a­ baki ■essu kerfi er a­ einfalda framlei­slu skjala me­ blindraletri. Kennarar blinds fˇlks og samstarfsmenn geta n˙ framleitt skj÷l me­ blindraletri svo fremi sem blindraletursprentari er ß sta­num. Sß, sem Štlar a­ ■ř­a texta ß blindraletur, sendir t÷lvupˇst ß tilteki­ netfang og setur Ý efnislÝnuna ßkve­nar skipanir um bla­sÝ­ustŠr­ o.fl. A­ v÷rmu spori kemur skjal til baka sem er sÚrsni­i­ a­ ■÷rfum ■eim sem skilgreindar voru. Ekki ßtta­i Úg mig ß hvort textinn yr­i a­ vera hreinn texti e­a sni­inn Ý word e­a ÷­rum forritum. ═ fljˇtu brag­i fann Úg ekki upplřsingar um ■etta ß heimasÝ­u fyrirtŠkisins sem stendur ß bak vi­ ■essa ■jˇnustu, www.robobraille.org. ╔g geri ■ˇ rß­ fyrir a­ setja ■urfi Ý textann einhverjar pretskipanir svo sem um fyrirsagnir, breytt letur o.s.frv., nema ■etta sÚ allt saman ■řtt beint ˙r ritvinnslukerfi sem vŠri au­vita­ ■a­ besta. Ůessi ■jˇnusta lÚttir vonandi řmsum a­ fŠra skj÷l ß blindraletur og eykur vonandi lestur efnis ß ■essu lÝfsnau­synlega letri.

╔g hef oft velt fyrir mÚr ■eirri sorglegu sta­reynd a­ lesendur blindraleturs ß ═slandi eru helmingi e­a ■risvar sinnum fŠrri en gengur og gerist Ý Vestur-Evrˇpu. Ůetta ß sÚr řmsar skřringar sem ekkiver­a raktar hÚr.

RoboBraille-forriti­ gerir einnig rß­ fyrir a­ hŠgt sÚ a­ senda t÷lvutŠkan texta sem vi­hengi og fß hann lesinn ß ■vÝ tungumßli sem be­i­ er um. Ůessi ■jˇnusta er enn ekki fyrir hendi ß Ýslensku enda talgervlarnir Ýslensku vart fŠrir um slÝkt me­ ┤go­u mˇti.

١tt t÷lvutali­ sÚ vissulega til mikils hagrŠ­is eru ■ˇ řmis st÷rf Ý upplřsingasamfÚlaginu ■ar sem vart ver­ur hjß ■vÝ komist a­ lesa anna­hvort me­ augum e­a fingrum. Ůß ver­ur a­gengi a­ t÷lvuforritum mun fj÷l■Šttara sÚ j÷fnum h÷ndum nota­ tal og blindraletur. Ůetta fÚkk Úg a­ reyna Ý st÷rfum mÝnum sem bla­ama­ur ß Morgunbla­inu og Ý n˙verandi verkefnum ß vegum Vi­skiptabla­sins. Ůß hef­i Úg vart geta­ innt af hendi řmis fÚlagsmßlast÷rf ßn blessa­s blindraletursins.

Ůa­ er ßnŠgjulegt ■egar starfsmenn opinberra stofnana eins og blindrabˇkasafnsins og Ůekkingarmi­st÷­varinnar hafa metna­ til ■ess a­ hrinda Ý framkvŠmd jafnsjßlfs÷g­um ˙rbˇtum og ni­urhali bˇka og sjßlfvirkri prentun me­ blindraletri. N˙ ■yrftu ■essar stofnanir og fleiri a­ilar a­ sameinast um a­ endurbŠta ■ß talgervla sem fyrir eru ß Ýslensku e­a b˙a til nyjan talgervil. Ůß tel Úg ekki ˙r vegi a­ reynt ver­i til hlÝtar a­ fß afnot af elsta talgervlinum sem sennilega hefur veri­ einna best heppna­ur ■eirra ■riggja sem ger­ir hafa veri­ fyrir Ýslenska tungu.


Jˇn Leifs - lÝf Ý tˇnum

═ nˇtt lauk Úg vi­ a­ lesa Švis÷gu Jˇns Leifs, tˇnskßlds, sem ┴rni Heimir Ingˇlfsson, tˇnlistarfrŠ­ingur, rita­i. Bˇkin byggir ß umfangsmiklum rannsˇknum h÷fundarinis ß Švi tˇnskßldsins og hefur veri­ leita­ vÝ­a fanga.

Ăvisagan er hlutlŠg ˙ttekt ß Švi og ath÷fnum Jˇns, skaph÷fn hans, samskiptum vi­ Šttingja sÝna, samstarfsmenn og yfir÷ld ß ═slandi, Ůřskalandi, Nor­url÷ndum og jafnvel vÝ­ar. Fßtt vir­ist dregi­ undan og Jˇni lÝtt hlÝft.

١tt ┴rni Heimir dragi upp allˇvŠgna mynd af tˇnskßldinu leitast hann vi­ a­ kynna hinar mřkri hli­ar hans. Ni­ursta­an er margbreytileg og flˇkin persˇna sem hefur sennilega ßtt vi­ ge­rŠn vandamßl a­ strÝ­a. Vitnar ┴rni ■ar til umsagnar Helga Tˇmassonar, ge­lŠknis, en getur ■ess um lei­ a­ dˇmar Helga hafi stundum ■ˇtt orka tvÝmŠlis. Jˇn vir­ist sjßlfur hafa teki­ mark ß ni­urst÷­um ge­lŠknisins og fer Jˇn ofan Ý saumana ß skilgreiningu hans, en hann haf­i haft ßhyggjur af ge­heilsu sinni ß ungaaldri.

١tt Švisagan sÚ harmrŠn stendur Jˇn ■ˇ uppi sem sigurvegari Ý lokin, sigurvegari er sß aldrei drauma sÝna rŠtast, mikils meti­ tˇnskßld vÝ­a um l÷nd.

TvŠr Švis÷gur ■ykist Úg hafa lesi­ a­ undanf÷rnu sem skara fram ˙r - Švis÷gu Lßrusar Pßlssonar og Jˇns Leifs. BŠkurnar eru ˇlÝkar enda mennirnir gj÷rˇlÝkir. ┴rna Heimi hefur tekist svo vel ritun ■essarar Švis÷gu a­ h˙n hlřtur um langan aldur a­ teljast ß me­al hins besta sem rita­ hefur veri­ ß Ýslenska tungu ß ■essu svi­i. Mßlfari­ er vanda­, stÝllinn ljˇs og ■ekking h÷fundarins me­ ßgŠtum. SamfÚlagssřnin er sk÷rp og gagnrřnin ß stundum hßrbeitt.

┴rni Heimir hefur or­i­ ■ekktur fyrir skrif sÝn um tˇnleika SinfˇnÝuhljˇmsveitar ═slands, en hann ritstřrir tˇnleikaskrß hennar. Lřsingar hans ß uppbyggingu tˇnverkanna er markviss og bŠtir Švinlega skilning fˇlks ß vi­fangsefni hljˇmsveitarinnar. Hi­ sama er upp ß teningnum Ý Švis÷gu Jˇns. Hann brřtur tˇnverkin til mergjar svo a­ fßir hafa gert ■a­ betur.

╔g ■ekki m÷rg verka Jˇns og sum ■eirra finnast mÚr ß me­al hins besta sem sami­ hefur veri­ hÚrß landi. Kantatan Ůjˇ­hv÷t, Minni ═slands og hlutar S÷gusinfˇnÝunnar eru ■ar ß me­al auk orgelkonsertsins se er magna­ur. ╔g hlusta­i ß Minni ═slands eftir a­ hafa lesi­ rÝflega helming Švis÷gunnar. ١tt Úg nyti tˇnverksins gat Úg ekki anna­ en varist hlßtri ■egar Úg ger­i mÚr grein fyrir ■jˇ­rembu Jˇns og skyldleika hennar vi­ řmislegt sem a­hafst hefur veri­ ß ■essu svi­i vÝ­a um l÷nd. Jˇn trˇ­ alls sta­ar l÷gunum ═sland farsŠldarfrˇn og Hani, krummi, hundur svÝn, inn Ý verk sÝn ■ar sem hann kom ■vÝ vi­ og stÝllin leyf­i Ur­u ■vÝ sum tˇnverkin dßlÝti­ sÚrvitringsleg. Ůetta ger­u kÝnversk tˇnskßld fyrst eftir byltingunna og allt til ■ess a­ menningarbyltingunni lauk. Austri­ er rautt var hvarvetna ßsamt nokkrum byltingars÷ngvum ÷­rum. LÚk Úg mÚr stundum a­ ■vÝ a­ leita a­ stefinu Austri­ er rautt Ý einst÷kum tˇnverkum frß ■essum tÝma og oftast leyndist stefi­ einhvers sta­ar.

Ůß er me­ ˇlÝkindum a­ Jˇni skyldi lßta sÚr flj˙ga Ý hug a­ lag sitt vi­ RÝs ■˙ unga ═slands merki gŠti or­i­ ■jˇ­s÷ngur ═slendinga. Hann vir­ist ekki hafa skynja­ a­ tilranir hans til ■ess a­ skapa ■jˇ­legan stÝl voru a­ m÷rgu leyti vÝ­s fjŠrri Ýslenskum ■jˇ­l÷gum og ■eirri tˇnlist sem var Ý hßvegum h÷f­ framan af 20. ÷ldinni. Ůetta kom gleggst fram Ý vi­tali Ůorkels Sigurbj÷rnssonar, sem ˙tvarpa­ var Ý febr˙ar 1968. ╔g minnist ■ess enn hversu hissa Úg var­ ■egar Úg heyr­i vi­tali­ og skynja­i um lei­ a­ RÝkis˙tvarpi­ vŠri svo vÝ­sřn stofnun a­ menn gŠtu lßti­ sk÷mmunum rigna yfir andstŠ­inga sÝna ef ■eim by­i svo vi­ a­ horfa.

Ăvisaga Jˇns Leifs hef­i vŠntanlega or­i­ ÷­ruvÝsi hef­i h˙n ver­ ritu­ ß me­an hann lif­i. Ekki ver­ur anna­ sÚ­ en dˇmur ┴rna Heimis sÚ sanngjarn, bŠ­i um Jˇn sjßlfan, tˇnlistina og samfer­amenn hans. fßir hafa feta­ Ý fˇtspor Jˇns og ekkert Ýslenskt tˇnskßld hefur sami­ jafnsÚrviskuleg tˇnverk. Jˇn ┴sgeirsson nřtir sÚr řmislegt ˙r stefnu nafna sÝns en fer allt a­rar brautir. Honum og Jˇni Leifs er ■ˇ sameiginleg a­ s÷mu stefjabrotin birtast Ý fleira en einu tˇnverki.

Til hamingju me­ vel unni­ verk, ┴rni Heimir.


KÝnverjinn eftir Henning Mankell

╔g hef gaman af bˇkum Hennings Mankells. Sumar ■eirra eru vel upp bygg­ar og h÷fundurinn vir­ist hafa lagt sig fram vi­ a­ kynna sÚr a­stŠ­ur ß ■eim svŠ­um sem s÷guhetjurnar fara um.

vigf˙s Geirdal hefur ■řtt flestar s÷gur Hennings, en s÷guna KÝnverjann ■řddi ١rdÝs GÝsladˇttir. Ůř­ingin er um margt allgˇ­, en ■ˇ eru afleitir sprettir Ý henni.

á

Henning Mankell bo­ar Ý ■essari s÷gu ßkve­na pˇlitÝska sko­un sem Úg hir­i ekki um a­ skilgreina. ═ ■eim kafla sem fjallar um mikilvŠgan fund sem haldinn var ß sumardvalarsta­ rß­amanna vi­ Gula hafi­, er ÷­ru hverju minnst ß "Gule keisarann". ╔g hef ekki sko­a­ sŠnska frumtextann en getur veri­ a­ ١rdÝs hafi haldi­ a­ keisari ■essi hafi veri­ af einhverri Štt sem nefndist Gule?

HÚr er ßtt vi­ go­s÷gulegan einstakling, sem kalla­ur er Huang-Di, Guli keisarinn, og sag­ur er hafa rÝkt ß ßrinum 2697 til 2597 eftir krist. Hann er talinn forfa­ir allra Han-KÝnverja og upphafsma­ur margra hluta svo sem kÝnverskrar lŠkningalistar. Hann er enn tilbe­inn vÝ­a Ý KÝna. VÝ­a eru af honum lÝkneski og hof hafa veri­ reist honum til hei­urs.

١rdÝs gerir margt vel og hefur m.a. teki­ ■ßtt Ý a­ gera ßgŠta ˙tvarps■Štti. En heldur hefur h˙n kasta­ h÷ndunum til ■ř­ingarinnar og Ý raun ey­ilagt hana me­ hro­virkni sinni. ١rdÝsi hef­i veri­ Ý lˇfa lagi­ a­ kanna betur řmis atri­i sem fjalla­ er um Ý s÷gunni Ý sta­ ■ess a­ treysta dˇmgreind sinnni Ý algerri blindni.

Ůß eru řmis n÷fn Ý s÷gunni ranglega stafsett og kann a­ vera a­ Henning Mankell eigi ■ar nokkra s÷k. ١tt KÝnverjinn sÚ um margt athyglisver­ bˇk er řmislegt sem orkar tvÝmŠlis hjß h÷fundinum og ekki bŠtir ■ř­ingin ˙r skßk.


Leiftrandi rit■ing til hei­urs KristÝnu Marju

═ dag var haldi­ Ý Ger­ubergi rit■ing til hei­urs KristÝnu Marju Baldursdˇttur og var salurinn fullsetinn. Ůinginu střr­i Halldˇr Gu­mundsson, bˇkmenntafrŠ­ingur og voru spyrjendur auk hans ┴rmann Jakobsson og ١rhildur Ůorleifsdˇttir.

Lesendur KristÝnar Marju ur­u ekki fyrir vonbrig­um. Sv÷r hennar leiftru­u af greind og snarpri hugsun og sum ver­a lengi Ý minnum h÷f­.

١rhildur varpa­i m.a. fram spurningu um sßrsaukann sem KarÝtas Jˇnsdˇttir ■jß­ist af. Hennar helsti sßrsauki voru samskiptin vi­ eiginmanninn og e.t.v. b÷rnin. H˙n spur­i h÷fundinn hvort ekki hef­i veri­ e­lilegra a­ KarÝtas flytti me­ Sigmari til Akureyrar og settist ■ar Ý h˙si ■ar sem h˙n gŠti mßla­ a­ vild.

KristÝn Marja svara­i ■vÝ til a­ ■ß hef­i h˙n or­i­ a­ sjß um heimili­ eins og hefur veri­ hlutskipti flestra Ýslenskra kvenna fram ß vora daga. H˙n hef­i vŠntanlega fari­ me­ Sigmari su­ur til ReykjavÝkur ÷­ru hverju, liti­ inn Ý Listamannaskßlann og sÚ­ ■ar mßlverk sem a­rir h÷f­u mßla­. Ůß hef­i h˙n fundi­ til sßrsauka ■ar sem h˙n hef­i sviki­ listina.

KarÝtas Jˇnsdˇttir ■ykir řmsum lesendum hafa veri­ sjßlfhverf og eigingj÷rn. Ver­ur hi­ sama ekki sagt um alla ■ß sem helga sig k÷llun sinni? Ătli karlmenn sem hafa lßti­ eiginkonur sÝnar axla ßbyrg­ og skyldur vegna heimilishaldsins teljist ekki sjßlfhverfir, eigingjarnir og tilŠtlunarsamir?


Hljˇ­mynd um KarÝtas Jˇnsdˇttur

═ morgun ˙tvarpa­i Úg hljˇ­myndinni "SÝ­ustu augnablik KarÝtasar Jˇnsdˇttur".

Íldugjßlfri­ var hljˇ­rita­ vestur Ý SkßlavÝk 2. j˙lÝ 2009. Nota­ur var Nagra Ares BB+ stafrŠnn hljˇ­riti og tveir Sennheiser ME62 hljˇ­nemar sem eru mj÷g vÝ­ir. Ůeir vÝsu­u Ý u.■.b. 100 grß­ur og um 1,3 m voru ß milli ■eirra.

Hljˇ­myndin sjßlf var unnin Ý Soundforge 9 og Goldwave 5,54. Ůa­ kosta­i talsvert f÷ndur a­ hŠgja ß hljˇ­inu. Ăskilegt vŠri a­ hljˇ­ritunarforritum fylgdi eins konar hjˇl sem hŠgt vŠri a­ nota til a­ renna hljˇ­inu hreinlega ni­ur ■ar til ■÷gnin tekur vi­.


Skrßr tengdar ■essari bloggfŠrslu:

SÝ­ustu augnablik KarÝtasar Jˇnsdˇttur

Vi­ hjˇnin lßsum bŠkur KristÝnar MarÝu Baldursdˇttur, KarÝtas ßn titils og Ërei­a ß striga. ١tt KarÝtas Jˇnsdˇttir sÚ skßldsagnapersˇna var­ h˙n svo ljˇslifandi Ý hugskoti mÝnu a­ Úg sakna­i hennar ■egar h˙n hvarf Ý fj÷runni vestur Ý SkßlavÝk.

NŠsta hljˇ­mynd sem Úg ˙tvarpa Ý ■Šttinum VÝtt og breitt um kl. 07:15 ß fimmtudagsmorgun ver­ur huglei­ing um sÝ­ustu augnablik KarÝtasar. Reynt er a­ lÝkja eftir sÝ­ustu skynjun hennar ß ■essari j÷r­ ■ar til vitundin hvarf og ■÷gnin umlukti hana.

Ůeim sem hyggjast hlusta er eindregi­ rß­lagt a­ setja upp heyrnartˇl og njˇta ■annig hljˇ­verksins.


═slenskar reifarastŠlingar og ■řddir reifarar

Fyrir r˙mum ßratug vakti athygli mÝna auglřsingin um fyrstu Harry Potter bˇkina. Um svipa­ leyti og h˙n kom ˙t var mÚr fali­ a­ skima hana inn og breyta Ý blindraletur. ١tti mÚr bˇkin svo skemmtileg a­ Úg vann ■etta verk ß fjˇrum d÷gum ef Úg man rÚtt.

╔g vann einnig ■ß nŠstu, en eftir ■a­ hŠtti Úg hjß Blindrabˇkasafni ═slands. Lßsum vi­ hjˇnin nŠstu bŠkur saman. SÝ­ustu tvŠr bŠkurnar las Úg ■ˇ einn en ■Šr fÚkk Úg hjß Blindrabˇkasafni ═slands. ╔g rÚ­st ß ■ß sÝ­ustu um daginn og haf­i vissa skemmtan af. ١ ver­ Úg a­ vi­urkenna a­ ß k÷flum ■ˇtti mÚr bˇkin fulllangdregin og a­ ska­lausu hef­i mßtt sleppa sumum k÷flunum sem voru Ý raun endurs÷gn ß ■vÝ sem ß­ur haf­i veri­ greint frß.

Ůř­ingar Helgu Haraldsdˇttur hafa fari­ batnandi me­ hverri bˇk. Ůegar hugurinn er lßtinn reika um ■etta ■ř­ingarverk hennar er ßstŠ­a til a­ harma a­ řmis heiti svo sem heiti menntaskˇlans, sem galdrar voru kenndir vi­, skyldi ekki ■řtt ßsamt n÷fnum deildanna. Ůa­ hef­i gefi­ bˇkunum margfalt meira gildi ß Ýslensku. Finnsk vinkona mÝn hefur sagt mÚr a­ řmis heiti sem koma fyrir Ý sagnabßlkinum hafi finnski ■y­andinn ■řtt. ╔g vona a­ vi­ endur˙tgßfu bˇkanna ver­i ■ř­ingarnar lagfŠr­ar og sta­fŠr­ar auk ■ess sem meinlegar ■ř­ingarvillur ver­i lei­rÚttar. Til dŠmis er ˇtŠkt a­ tala um prˇfessora sem kenna kr÷kkum ß gagnfrŠ­a- e­a menntaskˇlastigi..

╔g lŠt einatt glepjast af auglřsingum og tr˙i einkum ■vÝ sem auglřst er Ý RÝkis˙tvarpi allra landsmanna, einkum ef auglřst er ß rßs eitt. Ůannig lÚt Úg glepjast af bˇkinni Sˇlkrossinum eftir Ëttar M. Nor­fj÷r­. Bˇkinn fjallar um hßlfbrjßla­an bˇnda austur Ý Rangßrvallasřslu sem stofnar sˇlkrossreglu ß grundvelli kenninga Einars Pßlssonar, en Baldur SkarphÚ­insson, sem reynt er a­ drepa Ý bˇkinni, hlřtur a­ hafa veri­ lŠrisveinn hans. Brˇ­ir Baldurs, GrÝmur, l÷greglu■jˇnn, tekur a­ sÚr a­ rannsaka mor­i­ og starfsma­ur Ůjˇ­minjasafnsins, Embla, flŠkist inn Ý mßli­ ßsamt kŠrastanum sÝnum. ═ lok bˇkarinnar kemur Ý ljˇs a­ hßlfbrjßla­i bˇndinn, sem flestir grunu­u um grŠsku, er saklaus, en tengdafa­ir hans haf­i nau­ga­ dˇttur sinni og var fa­ir barnsins sem bˇndinn taldi dˇttur sÝna.

Ëttar byggir persˇnusk÷pun og framvindu s÷gunnar ß ■eirri form˙lu sem Dan Brown notar Ý s÷gum eins og Englum og dj÷flum og Davinci-lyklinum svo a­ einungis tvŠr bŠkur sÚu nefndar. ١tt Ëttar hafri nokkra ■ekkingu ß kenningum Einars Pßlssonar og menningu Ýslenska ■jˇ­veldisins skortir hann řmislegt sem ■arf til a­ skapa sennilegan s÷gu■rß­ og sannfŠrandi persˇnur. Atbur­arßsin er svo illa ger­ a­ spennufall ver­ur einhvern veginn ■egar frßs÷gnin Štti Ý raun a­ rÝsa sem hŠst. ŮvÝ ver­ur a­ telja ■a­ hßstemmda lof, sem bˇkin hefur hloti­, hreint auglřsingaskrum.

Vonandi eru ■etta einungis byrjenda÷r­ugleikar hjß Ëttari og vŠnti Úg ■ess a­ honum takist betur upp nŠst.


DraumvÝsur - vßbo­ar Írlygssta­abardaga

═ morgun ■egar Úg vakna­i fŠr­i ElÝn mÚr geislapl÷tu voces Thules me­ ˇskum um gle­ilegt afmŠli. ═ sannleika sagt haf­i Úg gersamlega steingleymt ■vÝ a­ svo vŠri ßstatt fyrir mÚr.

╔g hef heyrt nokkur tˇndŠmi af geisladiskinum og Štla­i a­ kaupa hann vi­ fyrstu hentugleika. ╔g setti hann ■vÝ Ý geislaspilarann og nutum vi­ ■essa merka flutnings.

Tˇnlistin er valin af einstakri fßgun, listfengi og kunnßttu. Flutningur og hljˇ­ritun er me­ allrabesta mˇti. VafalÝti­ telst ■essi ˙tgßfa me­ helstu kennileitum Ý ˙tgßfu Ýslenskrar tˇnlistar fyrr og sÝ­ar og eru flytjendum fŠr­ar al˙­ar hamingjuˇskir.

A­ s÷gn ˙tgefenda var platan gefin ˙t Ý 1238 eint÷kum enda var Írlygssta­abardagi hß­ur ßri­ 1238. Eintaki­ mitt er n˙mer 496 og eru ■vÝ enn 742 eint÷k eftir.

H÷nnun bˇkarinnar sem fylgir me­ er jafnvel af h÷ndum leyst og h÷nnun bˇkarinnar sem fylgdi Silfurpl÷tum I­unnar, enda Brynja Baldursdˇttir ■ar ß fer­. Letri­ er hins vegar ekki lŠsilegt ÷llum vegna litasamsetningar - appelsÝnugulir stafir ß sv÷rtum grunni. Gulur litur ß sv÷rtum grunni hefur a­ vÝsu ■ˇtt henta vel řmsum sem eru sjˇnskertir. Ef til vill hefur ˙tliti­ ßtt a­ minna ß ■a­ hyldřpishatur, grŠ­gi og valda■orsta sem kynti undir hatursbßlinu sem var­ undirrˇt Írlygssta­abardaga. Skřringarnar eru vel fram settar og hljˇta a­ vekja athygli og ßhuga ■eirra sem vilja kynna sÚr efni Sturlungu og ■a­ sem rita­ hefur veri­ um Ýslenska tˇnlist fyrri tÝma.

Ůa­ er Ý raun tÝmanna tßkn a­ ■essi geislaplata skuli koma ˙t ß ■eim tÝmum sem mˇtast af aflei­ingum grŠ­gi og valdafÝknar. Brßtt kunna a­ ver­a ■eir atbur­ir a­ skipti sk÷pum vegna framtÝ­ar Ýslenskrar ■jˇ­ar. Skyldi ■ß ver­a hß­ ÷nnur Írlygssta­aorrusta?


ź Fyrri sÝ­a | NŠsta sÝ­a

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband